Chỉ thị của Ban Bí thư: Đến năm 2030 xây dựng hệ thống xuất bản tinh gọn, hiện đại

Sau hơn 70 năm xây dựng và phát triển, xuất bản cách mạng Việt Nam đạt nhiều kết quả quan trọng, thực hiện vai trò là vũ khí tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; là bộ phận quan trọng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; đóng góp vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế.

Trước yêu cầu mới, Ban Bí thư yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản, phát huy vai trò trụ cột về tư tưởng, văn hoá, bồi đắp tri thức, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí.

Xuất bản là lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và kinh tế quan trọng

Chỉ thị xác định, xuất bản là lĩnh vực hoạt động tư tưởng sắc bén của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, có nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến, xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời tích luỹ, sáng tạo và truyền bá các giá trị văn hoá, tinh thần.

Hoạt động xuất bản có vai trò xây dựng nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội; dẫn dắt, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí, phát triển văn hoá; xây dựng, bảo vệ và phát huy giá trị con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Xuất bản phải đáp ứng nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hoá tinh thần của Nhân dân; trở thành ngành kinh tế - công nghệ phát triển, giữ vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo các giá trị. Phát triển văn hóa đọc, lấy người đọc là trung tâm, xây dựng thói quen đọc sách trong cộng đồng.

Đây cũng là công cụ chủ đạo trong giáo dục, đào tạo; là bộ phận quan trọng của ngành công nghiệp văn hoá, góp phần hình thành chuỗi giá trị nội dung số, tài sản số, gia tăng hiệu quả kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia; đồng thời là công cụ ngoại giao văn hóa, mở rộng giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hệ thống xuất bản hiện đại

Đến năm 2030, mục tiêu là xây dựng hệ thống xuất bản tinh gọn, mạnh, chất lượng, hiện đại; hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia đa nền tảng, đa sản phẩm, thực hiện nhiệm vụ chính trị, văn hoá, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, trong đó có đơn vị thực hiện chức năng đối ngoại chiến lược.

Hoạt động xuất bản được chuyển đổi số sâu rộng, phát triển hạ tầng, nền tảng công nghệ, nội dung số; ưu tiên xuất bản phẩm số, số hoá đa dạng; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn; phát triển hệ thống xuất bản đa phương tiện.

Chỉ thị yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ văn hoá đọc, xây dựng thư viện số, tủ sách điện tử, không gian văn hoá đọc trong cộng đồng; đầu tư hệ thống phát hành đến vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; phát triển sách song ngữ, sách tiếng dân tộc.

Đồng thời, tăng cường hợp tác quốc tế, đưa sách Việt Nam ra thế giới, tiếp nhận sách nước ngoài; tham gia trao đổi bản quyền, đưa sách Việt vào hệ thống thư viện đại học toàn cầu; phát triển xuất bản điện tử với 100% nhà xuất bản tham gia và 80% cơ sở in có công nghệ hiện đại.

Đến năm 2045, xây dựng hệ thống xuất bản, truyền thông phát triển mạnh, hiện đại, trở thành ngành kinh tế số, có năng lực vươn ra toàn cầu, là trung tâm sáng tạo, giao lưu, hợp tác trong khu vực và quốc tế.

Hoàn thiện cơ chế, phát triển nguồn lực và tăng cường quản lý

Ban Bí thư yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước; hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách; tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, phát triển không gian số và kinh tế số xuất bản.

Cùng với đó là xây dựng cơ chế tài chính hỗ trợ; hoàn thiện pháp luật về bảo vệ bản quyền, tăng cường bảo vệ quyền tác giả, nhất là trong môi trường số; nâng cao nhận thức cộng đồng về sở hữu trí tuệ.

Chỉ thị nhấn mạnh việc đầu tư cho nội dung xuất bản có giá trị tư tưởng, khoa học, thẩm mỹ; phát triển mô hình xuất bản mới phù hợp xu thế truyền thông tích hợp và chuyển đổi số; thúc đẩy hợp tác công tư.

Nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt, cần đổi mới chương trình đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ làm xuất bản, từ cán bộ quản lý đến biên tập viên, chuyên gia công nghệ.

Đồng thời, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức nghề nghiệp; ngăn chặn việc lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền nội dung sai trái, không lành mạnh.

Chỉ thị cũng yêu cầu phát triển văn hóa đọc trong xã hội, nâng cao giá trị của sách, xây dựng thói quen và kỹ năng đọc, góp phần hình thành xã hội học tập và học tập suốt đời.

PV