Nhiều thông điệp về kỷ cương pháp luật trên biển từ phiên tòa giả định chống khai thác IUU

Tuân thủ pháp luật là con đường duy nhất để bảo vệ sinh kế lâu dài

Tham dự chương trình có ông Trần Đức Vinh – Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ TANDTC, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập Báo Công lý; bà Phan Thị Thanh Mai - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lâm Đồng; ông Nguyễn Văn Hiền – Bí thư Đảng ủy Chi đội kiểm ngư số 4; bà Thái Thị Ngọc Trân - Chi cục trưởng Chi cục thủy sản và biển đảo, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng; ông Trần Quốc Trí - Chánh án TAND khu vực 10 - Lâm Đồng.

Về phía chính quyền phường Phan Thiết có: ông Đỗ Hữu Phước, Phó Chủ tịch UBND; đại diện các cơ quan chức năng; phóng viên các cơ quan thông tấn báo chí và đông đảo nhân dân địa phương.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Hiền – Bí thư Đảng ủy Chi đội kiểm ngư số 4 cho biết, trong những năm qua, tình hình khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định đã và đang diễn ra khá phức tạp. Đáng chú ý, ngày 23/10/2017, Ủy ban châu Âu (EC) đã quyết định rút “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.

Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín quốc gia trên trường quốc tế, tác động tiêu cực đến việc xuất khẩu thủy sản của nước ta và trực tiếp nhất là ảnh hưởng đến kinh tế, đời sống của bà con ngư dân trên dải đất miền Trung nói riêng và cả nước nói chung.

Việc chấp hành nghiêm các quy định bắt buộc về khai thác thủy sản là nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm của mỗi người dân. Điều này nhằm mục đích giúp bà con nâng cao hiểu biết, từ đó tham gia đánh bắt, khai thác thủy sản đúng pháp luật, bảo vệ nguồn lợi bền vững.

Với mục tiêu đó, phiên tòa giả định cùng buổi tọa đàm trao đổi sẽ tuyên truyền, phổ biến và giải đáp pháp luật cho bà con.

“Thông qua việc tái hiện lại quá trình điều tra, truy tố và xét xử giả định một cách sinh động, trực quan, chúng tôi hy vọng giúp bà con dễ nhớ, dễ hiểu và rút ra được những bài học sâu sắc cho chính mình”, ông Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh.

Thông điệp mạnh mẽ gửi đến cộng đồng đó là tuân thủ pháp luật chính là con đường duy nhất để bảo vệ sinh kế lâu dài, giữ gìn nguồn lợi thủy sản cho thế hệ mai sau.

Đồng thời, đây cũng là hành động thiết thực của mỗi ngư dân để cùng cả nước sớm tháo gỡ “thẻ vàng” của EC, đem lại lợi ích kinh tế chính đáng cho bà con.

Thông điệp “nóng” qua phiên tòa

Tại phiên tòa giả định, TAND khu vực 10 – Lâm Đồng xét xử các bị cáo Trần Văn Khánh, Dương Minh Hiền bị truy tố về các tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 348 Bộ luật Hình sự và tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử” theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 287 Bộ luật Hình sự.

Theo hồ sơ, các bị cáo Khánh, Hiền là thuyền trưởng, vì hám lợi nên các bị cáo cho 02 tàu cá xâm nhập vào vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép. Các bị cáo còn mua “vé thông tin” tuần tra của lực lượng chức năng nước bạn để tránh bị phát hiện.

Khánh lôi kéo 06 ngư phủ xâm nhập vùng biển nước ngoài, tháo thiết bị giám sát hành trình cho tàu cá khác để qua mặt cơ quan chức năng. Tuy nhiên, hai bị cáo cùng ngư phủ trên 02 tàu cá đã bị hải quân nước bạn bắt giữ sau 05 ngày đánh bắt “chui”, bị tịch thu toàn bộ phương tiện vi phạm. Sau đó, các bị cáo bị khởi tố về các tội danh nêu trên.

Qua tranh tụng công khai, HĐXX phân tích, làm rõ từng hành vi của các bị cáo để mọi ngư dân theo dõi phiên toà nắm vững kiến thức pháp luật về chống khai thác IUU. Từ đó, HĐXX tuyên phạt bị cáo Khánh 10 năm tù; Hiền 08 năm tù về các tội danh nêu trên.

Qua theo dõi phiên toà, ông Trần Văn Khoa (SN 1958), một ngư dân gắn bó nhiều năm với biển Phan Thiết, chia sẻ: Việc tuân thủ các quy định về khai thác IUU với ông không phải là điều gì quá khó khăn.

Sở hữu tàu cá dài 16,4m, chuyên đánh bắt cá và câu mực, mỗi chuyến ra khơi mang về sản lượng khoảng 50–70kg, đủ để duy trì cuộc sống ổn định, ông cho rằng điều quan trọng nhất là “làm đúng ngay từ đầu thì không phải lo lắng gì về sau”.

Theo ông Khoa, nhờ chủ động tìm hiểu thông tin pháp luật qua các kênh báo chí, đặc biệt là khi nghe tin Báo Công lý tổ chức cao điểm phiên tòa giả định, ông liền đến tham dự với tâm thế vừa tò mò, vừa muốn trực tiếp nghe cho rõ, hiểu cho đúng. Điều quý giá đọng lại sau phiên tòa là ông đã nắm vững các quy định pháp luật qua câu chuyện rất thật của các đồng nghiệp.

“Nghe Toà án xử xong tôi thấy rõ có những chuyện tưởng nhỏ như tắt thiết bị hay đi lệch một chút thôi, nhưng hậu quả lớn quá. Không chỉ ảnh hưởng đến mình, mà còn liên lụy đến nhiều người khác”, ông Khoa trầm ngâm.

Với ông, những thông điệp từ phiên tòa không mang tính răn đe khô cứng, mà rất gần gũi, dễ hiểu, giúp ngư dân hình dung rõ hơn ranh giới pháp luật trong từng chuyến ra khơi.

Ngư dân Khoa bày tỏ mong muốn những hoạt động như vậy được tổ chức thường xuyên hơn, để ngư dân không chỉ đi từ biết luật đến “thấm luật”, từ đó tự giác chấp hành, tránh những vi phạm đáng tiếc có thể xảy ra.

Có thể thấy, đợt cao điểm các phiên tòa giả định về khai thác IUU đã mở ra nhiều thông điệp đáng suy ngẫm về kỷ cương pháp luật trên biển. Từ những tình huống cụ thể, ranh giới giữa “vô tình vi phạm” và “cố ý làm trái” được làm rõ hơn, cho thấy trong bối cảnh hiện nay, tuyệt đối không còn chỗ cho sự mơ hồ hay thiếu hiểu biết.

Một thông điệp xuyên suốt được đặt ra là yêu cầu nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân. Khi các quy định về thiết bị giám sát hành trình, về ranh giới vùng biển, về bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã được phổ biến rộng rãi, ngư dân không thể còn nại lý do “không biết” hay “không rõ”. Pháp luật sẽ là “hải đồ” định hướng cho ngư dân để mỗi chuyến ra khơi an toàn, đúng quy định.

Bên cạnh đó, phiên tòa giả định cho thấy vai trò quan trọng của công tác quản lý, giám sát từ cơ sở. Việc rà soát, phân loại nhóm tàu có nguy cơ cao, yêu cầu ký cam kết, theo dõi hoạt động tàu cá… đã và đang góp phần tạo nên “hàng rào” phòng ngừa từ sớm. Tuy nhiên, hiệu quả của những giải pháp này chỉ thực sự bền vững khi đi cùng với sự tự giác của mỗi chủ tàu, thuyền trưởng.

Trong hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU, những thông điệp từ các phiên tòa vừa mang tính cảnh báo, vừa là lời nhắc nhở về trách nhiệm chung. Bởi lẽ, mỗi hành vi vi phạm, dù nhỏ, cũng có thể tác động đến uy tín của cả ngành thủy sản và nỗ lực của quốc gia trên trường quốc tế.

Sau phần xét xử giả định, chương trình tổ chức lễ ký cam kết không vi phạm IUU. Đại diện các chủ tàu thuyền đánh bắt hải sản trên biển nghiêm túc tham gia, thể hiện quyết tâm cao trong việc tuân thủ pháp luật.

Tại chương trình, nhằm động viên tinh thần bà con vươn khơi bám biển, ban tổ chức trao tặng cờ Tổ quốc và nhiều phần quà ý nghĩa cho các gia đình chính sách và ngư dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn phường Phan Thiết. Các ngư dân bày tỏ sự xúc động, hân hoan bằng những tràng pháo tay vang dội.

Sáng 25/3, phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU sẽ tiếp tục được Báo Công lý phối hợp tổ chức tại xã Tân Hải, tỉnh Lâm Đồng, đồng hành mật thiết cùng bà con ngư dân chống khai thác IUU. Tuân thủ pháp luật hôm nay chính là cách ngư dân giữ biển, giữ nghề và giữ uy tín quốc gia cho ngày mai.

Một số hình ảnh tại chương trình:

Nhóm PV TPHCM