Tín dụng ngân hàng đóng vai trò chủ đạo trong tài trợ dự án lớn
Tín dụng ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong tài trợ các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Vừa qua, một thông tin đáng chú ý đối với lĩnh vực đầu tư, phát triển hạ tầng đó là việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg, trong đó đề xuất cho phép các tổ chức tín dụng được cấp tín dụng vượt giới hạn trong một số trường hợp, đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Hà Nội.
Theo đó, các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Hà Nội theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội sẽ được xem xét cho vay vượt trần. Cụ thể, mức cấp tín dụng tối đa đối với một khách hàng không vượt quá 38% vốn tự có của ngân hàng, và tối đa 52% đối với một khách hàng cùng người có liên quan. Đây là mức cao hơn đáng kể so với quy định hiện hành của Luật Các tổ chức tín dụng, vốn đang khống chế ở mức 13% đối với một khách hàng và 21% với nhóm khách hàng liên quan trong năm nay, và sẽ tiếp tục giảm xuống 12% và 19% vào năm sau.
NHNN cho biết, việc xác lập ngưỡng 38% và 52% được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn triển khai trong thời gian qua. Trước đó, Chính phủ đã cho phép các tổ chức tín dụng cấp tín dụng vượt giới hạn cho nhiều dự án trọng điểm quốc gia như Thủy điện Sơn La, Thủy điện Lai Châu, Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 hay gần đây là Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1. Trong đó, trường hợp dự án Quảng Trạch 1, mức cấp tín dụng tối đa cũng được áp dụng tương tự, ở mức 38% cho một khách hàng và 52% cho nhóm khách hàng liên quan.
Dữ liệu từ NHNN cho thấy, với quy mô vốn tự có của một số ngân hàng thương mại lớn hiện nay, khả năng cấp tín dụng theo đề xuất rất đáng kể. Chẳng hạn, với Vietcombank và VietinBank có vốn tự có lần lượt hơn 222.720 tỷ đồng và gần 229.180 tỷ đồng, mức cho vay tối đa đối với một khách hàng có thể lên tới khoảng 87.000 tỷ đồng và khoảng 119.000 tỷ đồng đối với nhóm khách hàng liên quan.
Trong khi đó, một số dự án trọng điểm tại Hà Nội có tổng mức đầu tư khoảng 300.000 tỷ đồng, với nhu cầu vay tới 85% (tương đương khoảng 255.000 tỷ đồng), cho thấy dư địa áp dụng cơ chế này rất lớn.
Thực tế thời gian qua, nhiều ngân hàng thương mại đã tham gia tài trợ các dự án hạ tầng quy mô lớn thông qua hình thức hợp vốn. Gần đây, Agribank cùng các ngân hàng thương mại như MB, BIDV, MBV đã ký kết hợp đồng tín dụng tài trợ Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Có thể thấy, tín dụng ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong tài trợ các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án hạ tầng quy mô lớn. Bên cạnh đó, việc kết hợp linh hoạt các kênh huy động vốn như thị trường vốn, tài trợ dự án và nguồn vốn quốc tế sẽ giúp tạo nền tảng tài chính vững chắc cho doanh nghiệp triển khai các dự án lớn.
Năm nay, Bộ Tài chính sẽ trình Quốc hội đề xuất sửa toàn diện Luật Quản lý nợ công để tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn trong huy động nguốn vốn bằng trái phiếu chính phủ. Cùng với đó, sẽ đẩy mạnh cải thiện hệ số tín nhiệm quốc gia để chủ động huy động vốn từ thị trường quốc tế với chi phí hợp lý.
Cơ chế đối tác công tư (PPP) cũng được đề xuất đổi mới, đưa PPP trở thành công cụ thực thụ để huy động vốn ngoài ngân sách cho hạ tầng thông qua cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu minh bạch và hấp dẫn. Bộ Tài chính cũng tập trung phát triển thị trường vốn để cung cấp vốn trung và dài hạn, phấn đấu vốn hóa thị trường chứng khoán đạt ít nhất 100% GDP vào năm 2026.