Hà Tĩnh đẩy mạnh số hóa trong quản lý tàu cá, quyết liệt chống khai thác IUU
Trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao về minh bạch và bền vững trong khai thác thủy sản, tỉnh Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thực thi nghiêm Luật Thủy sản, đặc biệt là các quy định chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Điểm nhấn trong quá trình này là việc ứng dụng công nghệ số, nổi bật với hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT), góp phần nâng cao hiệu quả quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Hà Tĩnh chú trọng là giám sát thiết bị hành trình (VMS) và kiểm soát chặt chẽ các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Qua rà soát, toàn tỉnh hiện còn 17 tàu cá chưa đáp ứng yêu cầu khai thác. Các phương tiện này đã được giao cho chính quyền cơ sở theo dõi, đảm bảo neo đậu tại bến, không tham gia khai thác, nhằm ngăn chặn vi phạm IUU ngay từ gốc.
Song song với việc siết chặt quản lý, Hà Tĩnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong kiểm soát tàu thuyền ra, vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo IUU tỉnh, từ ngày 1/1/2026, 100% tàu cá khi rời cảng hoặc cập cảng đều phải khai báo qua hệ thống eCDT. Trên cơ sở đó, các địa phương ven biển đã chủ động hỗ trợ ngư dân, cơ sở thu mua và doanh nghiệp chế biến thủy sản đăng ký, làm quen và sử dụng phần mềm.
Không chỉ dừng lại ở việc triển khai kỹ thuật, các địa phương còn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để ngư dân thực hiện khai báo đầy đủ, từng bước hình thành thói quen minh bạch trong hoạt động khai thác.
Tại xã Thiên Cầm, 100% tàu cá (226/226 tàu) đã được cài đặt và sử dụng phần mềm eCDT. Việc vận hành ổn định Cảng cá Cửa Nhượng, kết hợp với dữ liệu cập nhật từ hệ thống, giúp cơ quan chức năng quản lý hiệu quả số lượng tàu thuyền và sản lượng thủy sản qua cảng.
Tương tự, tại Cảng cá Cửa Sót (xã Lộc Hà) cảng cá chỉ định với nhiều tàu công suất lớn (từ 15m trở lên) thường xuyên xuất, nhập cảng, công tác kiểm soát qua phần mềm eCDT cũng được tăng cường, đảm bảo tuân thủ các quy định về chống khai thác IUU.
Ở góc độ quản lý, việc kết hợp nhật ký điện tử eCDT với thiết bị giám sát hành trình VMS cho phép cơ quan chức năng theo dõi toàn bộ hành trình của tàu cá, từ lúc rời bến đến khi cập cảng. Hoạt động kiểm tra, giám sát sản lượng thủy sản được thực hiện dựa trên dữ liệu điện tử, qua đó nâng cao tính minh bạch, công khai và đảm bảo đúng quy định pháp luật.
Ông Bùi Tuấn Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường quản lý các tàu cá không có giấy phép khai thác, tàu hết hạn đăng kiểm, tàu có nguy cơ cao hoặc mất kết nối VMS trong thời gian dài. Đồng thời, tỉnh sẽ rà soát hồ sơ, đảm bảo việc xóa đăng ký 1.079 tàu cá theo đúng quy định, chấm dứt hoạt động khai thác trên biển đối với các phương tiện không đủ điều kiện.
Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng sẽ siết chặt kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng và kiên quyết không cho tàu xuất bến nếu không đáp ứng đầy đủ điều kiện.
Việc đẩy mạnh số hóa trong quản lý tàu cá và truy xuất nguồn gốc thủy sản đang mang lại những chuyển biến tích cực cho Hà Tĩnh. Không chỉ nâng cao hiệu quả giám sát, minh bạch hóa hoạt động khai thác, các giải pháp này còn tạo nền tảng quan trọng để ngành thủy sản của tỉnh phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế.