Ngư dân hiểu rõ thông điệp pháp lý qua phiên tòa giả định về chống khai thác IUU

Quyền lợi ngư dân phải đồng hành cùng trách nhiệm

Tham dự chương trình có ông Trần Đức Vinh – Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ TANDTC, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập Báo Công lý; ông Nguyễn Trung Thành, Phó Chánh án TAND tỉnh Khánh Hòa; Ông Nguyễn Văn Hiền – Bí thư Đảng ủy Chi đội kiểm ngư số 4; ông Nguyễn Tuấn Long, Chánh án TAND khu vực 2, tỉnh Khánh Hòa; ông Nguyễn Sỹ Văn, Phó Bí thư thường trực Đảng uỷ phường Cam Linh cùng lãnh đạo chính quyền, các cơ quan bảo vệ pháp luật, thông tấn báo chí và đông đảo nhân dân địa phương.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Hiền – Bí thư Đảng ủy Chi đội kiểm ngư số 4 cho biết, trong những năm qua, tình hình khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định đã và đang diễn ra khá phức tạp. Đáng chú ý, ngày 23/10/2017, Ủy ban châu Âu (EC) đã quyết định rút “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.

Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín quốc gia trên trường quốc tế, tác động tiêu cực đến việc xuất khẩu thủy sản của nước ta và trực tiếp nhất là ảnh hưởng đến kinh tế, đời sống của bà con ngư dân trên dải đất miền Trung nói riêng và cả nước nói chung.

Việc chấp hành nghiêm các quy định bắt buộc về khai thác thủy sản là nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm của mỗi người dân. Điều này nhằm mục đích giúp bà con nâng cao hiểu biết, từ đó tham gia đánh bắt, khai thác thủy sản đúng pháp luật, bảo vệ nguồn lợi bền vững.

Với mục tiêu đó, "Phiên tòa giả định" cùng buổi tọa đàm trao đổi sẽ tuyên truyền, phổ biến và giải đáp pháp luật cho bà con.

“Thông qua việc tái hiện lại quá trình điều tra, truy tố và xét xử giả định một cách sinh động, trực quan, chúng tôi hy vọng giúp bà con dễ nhớ, dễ hiểu và rút ra được những bài học sâu sắc cho chính mình”, ông Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh.

Thông điệp mạnh mẽ gửi đến cộng đồng đó là tuân thủ pháp luật chính là con đường duy nhất để bảo vệ sinh kế lâu dài, giữ gìn nguồn lợi thủy sản cho thế hệ mai sau.

Đồng thời, đây cũng là hành động thiết thực của mỗi ngư dân để cùng cả nước sớm tháo gỡ “thẻ vàng” của EC, đem lại lợi ích kinh tế chính đáng cho bà con.

Mức án nghiêm cho sự hám lợi nhất thời, bất chấp pháp luật

Tại phiên tòa giả định, TAND khu vực 2 – tỉnh Khánh Hòa xét xử các bị cáo Nguyễn Văn Sơn và Nguyễn Văn Cả bị truy tố về các tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 348 Bộ luật Hình sự và tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử” theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 287 Bộ luật Hình sự.

Kịch bản của phiên tòa giả định được xây dựng dựa trên những tình huống có thật, phản ánh rõ các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến khai thác thủy sản và những hậu quả pháp lý nghiêm trọng mà người vi phạm phải gánh chịu.

Theo đó, bị cáo Cả là chủ tàu, bị cáo Sơn là thuyền trưởng. Cả khởi xướng việc tìm 6 ngư dân rồi sang vùng biển Philippines đánh bắt hải sản để ăn chia theo tỷ lệ chủ tàu hưởng 6, ngư dân hưởng 4 phần.

Cả mua “vé thông tin” để nắm lịch tuần tra của nước bạn. Các bị cáo tháo thiết bị giám sát để lực lượng chức năng Việt Nam không phát hiện ra. Tuy nhiên, chuỗi hành vi trên bị lực lượng chức năng nước bạn phát hiện, tịch thu phương tiện và sau đó bị xử lý hình sự.

Tại phiên tòa, các bị cáo khai chỉ vì mưu sinh, hám lợi nhất thời dẫn đến phạm tội. Qua tranh tụng, HĐXX tuyên phạt Cả tổng cộng 10 năm tù; Sơn 8 năm tù về hai tội danh nêu trên.

Ngoài vi phạm pháp luật hình sự, HĐXX đã phân tích chi tiết các hành vi của hai bị cáo gây ảnh hưởng đến uy tín quốc gia trong nỗ lực gỡ “thẻ vàng” IUU.

Theo dõi chăm chú phiên tòa, nhiều ngư dân bày tỏ thực sự “ngấm” và hiểu rõ những thông điệp pháp lý được chuyển tải qua từng tình huống, từng bản án cụ thể.

Ngư dân Nguyễn Văn Hữu, làm nghề câu mực cho biết, thu nhập từ nghề biển vốn rất bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và sản lượng khai thác. Có những chuyến biển trúng mực thì đủ trang trải, nhưng cũng không ít hôm về tay không. Chính vì vậy, trước áp lực mưu sinh, không phải ai cũng hiểu hết ranh giới pháp lý trong quá trình đánh bắt.

Tuy nhiên, sau khi theo dõi phiên tòa giả định, ông Hữu cho rằng, điều khiến ông “thấm” nhất chính là hậu quả pháp lý của những hành vi tưởng chừng nhỏ.

“Xem phiên tòa mới thấy, chỉ cần mình làm sai một chút thôi là lĩnh đủ hậu quả, không chỉ cho mình mà còn ảnh hưởng đến cả ngành thủy sản của Việt Nam”, ông Hữu tâm tư.

Trong khi đó, ông Võ Văn Tế, ngư dân sở hữu chiếc ghe nhỏ khoảng 5m, cho biết thu nhập bình quân mỗi tháng chỉ khoảng 5–7 triệu đồng, cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả. Với những ngư dân quy mô nhỏ như ông, mỗi chuyến ra khơi đều là nỗ lực mưu sinh từng ngày.

Dù vậy, ông Tế khẳng định sau khi tham dự phiên tòa, nhận thức về pháp luật đã thay đổi rõ rệt.

“Trước đây cũng nghe nói quy định này kia, nhưng chưa hình dung cụ thể. Nay thấy rõ người thật, việc thật, xử lý cụ thể nên hiểu và sợ hơn. Từ nay phải làm đúng, không dám làm liều nữa”, ông Tế quả quyết.

Điểm chung trong chia sẻ của các ngư dân là sự đồng tình với cách tuyên truyền trực quan, dễ hiểu, giúp họ nhận thức rõ hơn tính răn đe và ý nghĩa phòng ngừa của pháp luật. Từ “xem cho biết”, nhiều người đã chuyển sang “hiểu để làm đúng”, coi việc tuân thủ quy định là trách nhiệm và để bảo vệ chính mình, giữ gìn sinh kế lâu dài.

Giải đáp “nóng” trong phần tọa đàm sinh động

Sau phần xét xử giả định, chương trình tiếp tục với phần tọa đàm, trao đổi pháp luật về chống khai thác IUU giữa đại diện các cơ quan chức năng và bà con ngư dân.

Buổi tọa đàm do Thượng tá Nguyễn Ngọc Tú, Phó Chi đội trưởng Nghiệp vụ, Chi đội Kiểm ngư số 4; Thượng tá Phan Tất Đề, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ, Chi đội Kiểm ngư số 4; ông Huỳnh Thế Vỹ, Phó Chánh án TAND khu vực 2, tỉnh Khánh Hòa; ông Võ Trọng Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND phường Cam Linh cùng chủ trì, giải đáp mọi thắc mắc của bà con ngư dân.

Ngư dân Bùi Ngọc Khoa đặt câu hỏi quy định về vùng khai thác hải sản trên biển như thế nào cho đúng pháp luật? Làm thế nào để không vi phạm IUU?…

Đại diện Chi đội Kiểm ngư số 4 đã giải thích chi tiết các băn khoăn, thắc mắc của bà con ngư dân. Theo đó, để khai thác hải sản đúng pháp luật và không vi phạm IUU, ngư dân cần tuân thủ 3 vùng biển (ven bờ, lộng, khơi) theo chiều dài tàu, đảm bảo giấy phép còn hạn, bật thiết bị giám sát hành trình (VMS) 24/7 và ghi nhật ký khai thác đầy đủ. Tuyệt đối không vượt ranh giới sang vùng biển nước ngoài, không đánh bắt bằng chất nổ, hóa chất.

Lực lượng kiểm ngư đưa ra các khuyến nghị đối với ngư dân như cần chủ động hoàn thiện giấy tờ, gia hạn giấy phép khai thác, đăng kiểm tàu cá trước mỗi chuyến ra khơi, tránh vi phạm do thiếu thủ tục theo luật định.

Cùng với đó, cần nâng cao hiểu biết pháp luật, tích cực tham gia các lớp tập huấn, cập nhật kịp thời các quy định mới về khai thác thủy sản. Bám sát thông tin cảnh báo, thường xuyên theo dõi hướng dẫn từ lực lượng chức năng để xác định đúng ranh giới, không vi phạm vùng biển nước ngoài.

Việc tuân thủ pháp luật là cách để ngư dân bảo vệ chính mình và giữ vững sinh kế lâu dài. Tại chương trình, ban tổ chức tổ chức lễ ký cam kết không vi phạm IUU. Đại diện các chủ tàu thuyền đánh bắt hải sản trên biển nghiêm túc tham gia, thể hiện quyết tâm cao trong việc tuân thủ pháp luật.

Chương trình thể hiện ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi ban tổ chức trao tặng cờ Tổ quốc và 30 phần quà ý nghĩa cho các gia đình chính sách và ngư dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

Ngày 20/3, phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU sẽ tiếp tục được Báo Công lý phối hợp tổ chức tại Đặc khu Côn Đảo (TPHCM) nhằm tích cực tuyên truyền pháp luật, đồng hành cùng bà con ngư dân không vi phạm IUU. Tuân thủ pháp luật hôm nay chính là cách ngư dân giữ biển, giữ nghề và giữ uy tín quốc gia cho ngày mai.

Dưới đây là hình ảnh ban tổ chức tặng quà cho bà con ngư dân tại sự kiện:

Nhóm PV TPHCM