Cao điểm tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền chống khai thác IUU: Đưa pháp luật đến ngư trường

Đây là hoạt động mở đầu cho đợt cao điểm tổ chức 12 phiên tòa giả định lan tỏa tinh thần “thượng tôn pháp luật”, do Báo Công lý, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 và các đơn vị phối hợp thực hiện.

“Lớp học pháp luật đặc biệt”

Các phiên tòa giả định do Báo Công lý phối hợp tổ chức mang đến cách truyền tải pháp luật trực quan, sinh động, dễ hiểu, phù hợp với nhiều tầng lớp người dân, đặc biệt là bà con ngư dân bám biển mưu sinh.

Nội dung các phiên tòa được xây dựng từ những vụ án thực tế, được sân khấu hóa linh hoạt, tái hiện đầy đủ không khí xét xử công khai, nghiêm túc, đúng trình tự tố tụng.

Với hình thức trên, mỗi phiên tòa giống như một “lớp học pháp luật đặc biệt”, giúp ngư dân tận mắt chứng kiến hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm; đồng thời được nghe Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư phân tích quy định cụ thể và trực tiếp giải đáp những thắc mắc liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản.

Không khí phiên tòa giả định sẽ vừa nghiêm túc lại vừa gần gũi, giúp người dân “thấm luật” qua cảm xúc. Đây là điều nhiều hình thức tuyên truyền truyền thống khác khó đạt được.

Sau phần xét xử giả định là phần tọa đàm, giao lưu giữa đại diện các cơ quan tư pháp, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương với bà con ngư dân. Những câu hỏi thực tế, những vướng mắc của bà con sẽ được đội ngũ chuyên gia, cán bộ chấp pháp trực tiếp giải đáp cặn kẽ, cụ thể.

Bảo vệ bản thân và nghề biển

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 cảnh báo, thời gian qua, tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn còn xảy ra. Phần lớn các vụ liên quan đến việc tắt, tháo hoặc làm gián đoạn tín hiệu của thiết bị giám sát hành trình VMS, cố tình khai thác ở vùng biển không được phép.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu hiểu biết pháp luật, tâm lý hám lợi trước mắt và xem nhẹ hậu quả pháp lý lâu dài.

Đáng chú ý, nếu trước đây nhiều hành vi vi phạm trong khai thác IUU chủ yếu bị xử lý hành chính, thì từ ngày 01/8/2024 (thời điểm Nghị quyết số 04 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC có hiệu lực) nhiều hành vi vi phạm sẽ bị xử lý hình sự.

Trong đó, các hành vi liên quan đến thiết bị giám sát hành trình được xác định là vi phạm nghiêm trọng. Đơn cử, việc cố tình tác động làm gián đoạn tín hiệu thiết bị giám sát hành trình từ 6 giờ trở lên có thể bị xem xét xử lý hình sự theo luật định.

Ngoài ra, theo quy định của pháp luật, chủ tàu vi phạm còn có thể bị xử phạt tiền từ 300 đến 500 triệu đồng, bị tước giấy phép khai thác thủy sản và buộc thu hồi toàn bộ sản lượng hải sản khai thác trái phép.

Vì sinh kế bền vững của ngư dân

Mục tiêu tổ chức cao điểm các phiên tòa giả định lần này nhằm hỗ trợ bà con ngư dân thêm hiểu việc tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách bảo vệ chính mình, bảo vệ sinh kế lâu dài và uy tín của nghề cá Việt Nam.

Song song với hoạt động tuyên truyền pháp luật, Ban tổ chức chuẩn bị nhiều phần quà ý nghĩa dành tặng ngư dân như: cờ Tổ quốc, tài liệu pháp luật và một số phần quà hỗ trợ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Những món quà giản dị thể hiện tinh thần đồng hành, chia sẻ, mong muốn ngư dân ổn định cuộc sống và thực hiện thật tốt các quy định pháp luật trong hoạt động khai thác thủy sản.

Theo kế hoạch cao điểm, chuỗi phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật chống khai thác IUU sẽ tiếp tục được Báo Công lý phối hợp triển khai tại nhiều địa phương ven biển khác như: Lâm Đồng, TPHCM, đưa pháp luật đến gần hơn với ngư trường và cộng đồng ngư dân tại thời điểm Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu tiến hành đợt kiểm tra thực địa kéo dài đến ngày 19/3.

Trong bối cảnh đó, phiên tòa giả định ngày 17/3 và chuỗi cao điểm xét xử giả định không chỉ là hoạt động tuyên truyền pháp luật đơn thuần, mà còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ về ý thức công dân, tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm của mỗi ngư dân đối với cộng đồng nghề biển. Tất cả cùng chung tay thực hiện mục tiêu quan trọng được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đặt ra là gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU trong thời gian sớm nhất.

Qua cao điểm phiên toà giả định, ngư dân sẽ thêm thấu hiểu rằng, không khai thác IUU chính là cách thiết thực nhất để bà con gìn giữ uy tín nghề cá Việt Nam, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và đảm bảo sinh kế bền vững cho các thế hệ mai sau.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà Trịnh Minh Hoàng, đợt kiểm tra lần thứ 5 của EC có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nỗ lực tháo gỡ “thẻ vàng” IUU.

Vì vậy, các sở, ngành và địa phương cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động rà soát toàn bộ nội dung công việc liên quan đến IUU và triển khai thực hiện với quyết tâm cao nhất.

Thời gian qua, Khánh Hòa triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản; 100% tàu cá trên địa bàn đã được cập nhật dữ liệu trên hệ thống VnFishbase; 100% tàu cá được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và được theo dõi, giám sát liên tục 24/24 giờ... Từ năm 2024 đến nay, sản lượng khai thác được cấp giấy biên nhận là 12.265 tấn.

An Dương