Nâng cao vai trò của Tòa án nhân dân trong thi hành quyết định tuyên bố phá sản
Với Nghị định số 64/2026/NĐ-CP, trách nhiệm của Tòa án nhân dân trong quá trình thi hành quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản được quy định cụ thể hơn, bảo đảm minh bạch và đúng quy định pháp luật.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 64/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phục hồi, phá sản về thi hành quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản. Một trong những nội dung đáng chú ý là việc làm rõ, nâng cao vai trò và trách nhiệm của Tòa án nhân dân trong toàn bộ quá trình tổ chức thi hành quyết định tuyên bố phá sản.
Tòa án nhân dân chủ động xem xét thay đổi Quản tài viên, bảo đảm tiến độ thi hành
Theo Nghị định, khi Chấp hành viên có văn bản yêu cầu Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản tổ chức thi hành quyết định tuyên bố phá sản, trường hợp các chủ thể này từ chối thực hiện theo quy định của Luật thì trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu, phải có văn bản nêu rõ lý do gửi Tòa án nhân dân giải quyết vụ việc và cơ quan thi hành án dân sự.
Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ khi nhận được văn bản từ chối, Thẩm phán phải ra quyết định thay đổi hoặc có văn bản từ chối việc thay đổi Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, đồng thời nêu rõ lý do và thông báo cho cơ quan thi hành án dân sự. Quy định này nhằm bảo đảm việc thi hành quyết định tuyên bố phá sản không bị gián đoạn, kéo dài.
Bên cạnh đó, các văn bản, quyết định về thi hành quyết định tuyên bố phá sản do Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản ban hành phải được thông báo cho Tòa án, Viện kiểm sát, cơ quan thi hành án dân sự và người tham gia thủ tục phá sản trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày ban hành. Qua đó, Tòa án nhân dân có cơ sở giám sát, theo dõi quá trình tổ chức thi hành theo đúng quy định pháp luật.
Quy định rõ trách nhiệm của Tòa án trong quản lý, chuyển giao tiền thi hành phá sản
Nghị định cũng nhấn mạnh trách nhiệm của Tòa án nhân dân trong việc quản lý và chuyển giao các khoản tiền đã thu được trong quá trình giải quyết phá sản.
Cụ thể, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định thi hành quyết định tuyên bố phá sản, Chấp hành viên có văn bản đề nghị Tòa án chuyển số tiền còn lại mà Tòa án đã thu được từ tài khoản ngân hàng do Tòa án chỉ định sang tài khoản do cơ quan thi hành án dân sự chỉ định để xử lý theo quy định. Trong vòng 7 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị, Tòa án có trách nhiệm thực hiện việc chuyển tiền.
Quy định này góp phần bảo đảm sự thống nhất trong quản lý dòng tiền, tránh chồng chéo, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan thi hành án dân sự kịp thời tổ chức phân chia tài sản theo quyết định tuyên bố phá sản.
Nghị định số 64/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026.
Trường hợp cơ quan thi hành án dân sự đang tổ chức thi hành quyết định tuyên bố phá sản trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành mà chưa thi hành xong thì việc tổ chức thi hành được thực hiện theo quy định của Luật Phá sản số 51/2014/QH13, Nghị định số 22/2015/NĐ-CP ngày 16/12/2015 ngày 16/12/2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phá sản về Quản tài viên và hành nghề quản lý, thanh lý tài sản, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 112/2025/NĐ-CP, Thông tư liên tịch số 07/2018/TTLT-BTP-VKSNDTC-TANDTC ngày 12/6/2018 của Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao quy định việc phối hợp trong thi hành quyết định của Tòa án giải quyết phá sản.