Những trải nghiệm mới mẻ về nghệ thuật cải lương trong kỷ nguyên số

Sự kiện quy tụ hơn 100 đại biểu là các nhà nghiên cứu, doanh nhân, giảng viên và các nghệ sĩ tên tuổi. Đây là một bước đi đột phá trong việc kết hợp giữa bảo tồn di sản văn hóa và chuyển đổi số - hai lĩnh vực tưởng chừng tách biệt nhưng lại đang hòa quyện để tạo ra một diện mạo mới cho nghệ thuật truyền thống.

Tâm điểm của buổi hội thảo là sự ra mắt cuốn sách mang tên "Học Âm nhạc Cải lương" của Nghệ sĩ - Soạn giả Linh Huyền. Để có được 500 trang kiến thức hệ thống hóa toàn diện này, soạn giả Linh Huyền đã trải qua một hành trình 8 năm miệt mài biên soạn.

Trong giới mộ điệu, ai cũng hiểu âm nhạc Cải lương vốn mang tính truyền khẩu, thiếu vắng những tài liệu lý luận được hệ thống hóa một cách khoa học. Cuốn sách của soạn giả Linh Huyền đã lấp đầy khoảng trống đó, trở thành tài liệu quý giá không chỉ cho nghệ sĩ, sinh viên nghệ thuật mà còn cho bất kỳ ai muốn tìm hiểu sâu về loại hình âm nhạc đặc sắc của vùng đất Nam Bộ.

TS. Trương Thị Minh Sâm, Chủ tịch HASEM nhận xét: "Cuốn sách đã biến di sản truyền miệng thành tài liệu học thuật có giá trị, tạo nền tảng vững chắc cho công tác đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu"

Không dừng lại ở những trang giấy, "Không gian di sản số" còn giới thiệu hai dự án mang tính đột phá về công nghệ: Website Bảo tàng Cải lương Nam Bộ và dự án cộng đồng "Bổn xưa còn đó".

Website Bảo tàng Cải lương Nam Bộ được thiết kế như một không gian trực tuyến lưu trữ khổng lồ. Tại đây, công chúng có thể dễ dàng tiếp cận hàng ngàn bài bản, giai điệu và hình ảnh quý hiếm về nghệ thuật truyền thống chỉ bằng một cú nhấp chuột. Trong khi đó, dự án "Bổn xưa còn đó" lại tập trung vào việc phục dựng các bài bản cải lương cổ, kết hợp với công nghệ âm thanh và hình ảnh hiện đại để tạo ra những sản phẩm văn hóa vừa mang đậm nét xưa, vừa phù hợp với thị hiếu đương đại.

Việc số hóa di sản không chỉ giúp lưu giữ nguyên vẹn giá trị truyền thống trước sự bào mòn của thời gian, mà còn xóa bỏ rào cản địa lý, giúp nghệ thuật Cải lương có thể lan tỏa đến mọi miền đất nước và vươn ra thế giới.

Một trong những trải nghiệm thú vị và bất ngờ nhất tại hội thảo là sự xuất hiện của trải nghiệm Board game "Lô tô vọng cổ". Đây là sản phẩm đầu tiên của dự án "Bổn xưa còn đó", lấy cảm hứng từ những bài bản cải lương trước năm 1945.

Bằng cách lồng ghép yếu tố giải trí hiện đại với âm nhạc truyền thống, trò chơi cho phép người chơi vừa được vui chơi, vừa được học hỏi về các điệu thức, giai điệu vọng cổ một cách tự nhiên. Đây được xem là một "chiến thuật" thông minh để đưa di sản tiếp cận gần hơn với thế hệ trẻ - những người sinh ra và lớn lên trong kỷ nguyên số. Thay vì những bài giảng khô khan, giới trẻ giờ đây có thể tiếp nhận văn hóa dân tộc thông qua các hoạt động tương tác, giải trí đầy sáng tạo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Trương Thị Minh Sâm đã nhấn mạnh tầm nhìn chiến lược của TP.HCM trong việc phát triển kinh tế bền vững gắn liền với văn hóa. TS. Trương Thị Minh Sâm khẳng định: "TP.HCM đang hướng tới mô hình “kinh tế sáng tạo” và “kinh tế văn hóa”. Khi di sản được số hóa một cách khoa học, chúng ta không chỉ bảo tồn mà còn tạo ra những sản phẩm văn hóa có sức cạnh tranh trên thị trường."

TS. Trương Thị Minh Sâm cũng đặt ra một câu hỏi đau đáu nhưng cũng đầy hy vọng: "Làm thế nào để thế hệ trẻ - những người sinh ra trong kỷ nguyên số - có thể tiếp cận và yêu mến nghệ thuật truyền thống?".

Và "Không gian di sản số" chính là câu trả lời ấn tượng cho câu hỏi ấy. Nó chứng minh rằng, cải lương không hề cũ kỹ, nó chỉ cần được khoác lên mình "chiếc áo công nghệ" mới để tiếp tục tỏa sáng.

Thái Đoàn