Nhận diện khó khăn trong thi hành án dân sự và giải pháp nâng cao hiệu quả
Những năm gần đây, các tranh chấp dân sự ngày càng đa dạng, phức tạp khiến công tác thi hành án dân sự gặp nhiều khó khăn. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành án, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Mới đây, Luật thi hành án dân sự (sửa đổi) đã được Quốc hội khoá XV thông qua có hiệu lực từ 01/7/2026. Việc sửa đổi, bổ sung luật có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm hiệu lực của các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật.
Theo báo cáo kết quả của ngành Thi hành án dân sự, công tác thi hành án dân sự năm 2025 đạt kết quả cao hơn so với năm 2024 và vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, hoạt động thi hành án dân sự vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức.
Các chuyên gia nhận định, một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến vướng mắc trong thi hành án dân sự xuất phát từ sự đa dạng, phức tạp và nhiều hình thái của đối tượng tranh chấp và thi hành. Đối tượng thi hành án không chỉ là các tài sản hữu hình như tiền, hàng hóa, nhà đất… mà còn bao gồm cả các tài sản phi vật chất như quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả, quyền liên quan hay tài sản số.
Đối với các loại tài sản này, việc xác định giá trị, định lượng và tổ chức thi hành thường gặp nhiều khó khăn do phải căn cứ vào các quy định của pháp luật chuyên ngành, trong khi hệ thống pháp luật liên quan vẫn chưa thực sự đồng bộ. Bên cạnh đó, sự thiếu hợp tác của đương sự, cùng với việc phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan, cũng là những trở ngại lớn đối với cơ quan Thi hành án dân sự trong quá trình tổ chức thi hành.
Để nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự trong thời gian tới, các chuyên gia cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp theo quy định của pháp luật. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của việc nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm của Chấp hành viên, đồng thời tăng cường công tác vận động, hướng dẫn, giải thích pháp luật nhằm giúp các bên đương sự hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.
Xoay quanh vấn đề này, các chuyên gia pháp lý đã có những trao đổi, phân tích nhằm làm rõ hơn những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn cũng như đề xuất các giải pháp khả thi để hiện thực hóa các quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.
Đó là ý kiến của Luật sư Nguyễn Chiến – Đại biểu Quốc hội khóa XIV, nguyên Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội, Giám đốc Công ty Luật Nguyễn Chiến
Luật sư Bùi Văn Thành – Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, Trưởng Văn phòng Luật sư Mặt Trời Mới, Đoàn Luật sư TP Hà Nội
Luật sư Đinh Thị Hòa – Giám đốc Công ty Luật Hưng Hòa và Cộng sự, Đoàn Luật sư TP Hà Nội.