Thanh Hóa: Đẩy mạnh triển khai cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai
Cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đang tập trung triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) đất đai đồng bộ, thống nhất, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.
Trong tiến trình đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, đất đai được xác định là một trong những lĩnh vực trọng yếu, có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; bảo đảm sự minh bạch, hiệu quả, rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành trong công tác chỉ đạo, điều hành.
Từ đó nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công về đất đai, cải cách và giải quyết thủ tục hành chính về đất đai cho người dân, doanh nghiệp trên môi trường điện tử. Nhận thức rõ điều đó, tỉnh Thanh Hóa đã và đang tập trung nguồn lực triển khai xây dựng CSDL đất đai, coi đây là nền tảng cốt lõi nhằm hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước về đất đai, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Thanh Hóa có diện tích tự nhiên rộng 11.115 km2, đứng thứ 12 cả nước, dân số hơn 4,3 triệu người, đứng thứ 8 cả nước; là tỉnh có đầy đủ các loại hình đất đai từ đô thị, nông thôn, miền núi, trung du, đồng bằng, ven biển đến khu kinh tế, khu công nghiệp. Trong nhiều năm qua, công tác quản lý đất đai đã đạt được những kết quả quan trọng; hệ thống hồ sơ địa chính từng bước được hoàn thiện.
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 131/166 đơn vị cấp xã đã hoàn thành đo đạc bản đồ địa chính hệ tọa độ VN-2000, múi chiếu 3 độ; có 22/166 đơn vị cấp xã mới đo đạc được một phần diện tích, do sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp sáp nhập giữa xã đã có bản đồ địa chính và toàn bộ diện tích đất lâm nghiệp của 166 đơn vị cấp xã trên địa bàn tỉnh chưa đo đạc lập bản đồ địa chính.
CSDL địa chính đã xây dựng được 26/166 đơn vị cấp xã, trong đó có 20 xã xây dựng CSDL địa chính toàn bộ các thửa đất; 6 xã xây dựng CSDL địa chính một phần (do sắp xếp chính quyền 2 cấp sáp nhập giữa xã đã có cơ sở dữ liệu địa chính và xã chưa có cơ sở dữ liệu địa chính). Chưa xây dựng CSDL thống kê, kiểm kê đất đai, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giá đất trên địa bàn tỉnh.
Thực tế cho thấy, hồ sơ đất đai tại nhiều địa phương vẫn tồn tại dưới dạng giấy, lưu trữ phân tán, thiếu đồng bộ; việc cập nhật biến động chưa kịp thời; hệ thống máy chủ chưa được thường xuyên nâng cấp, bảo trì dẫn đến công tác vận hành, khai thác, sử dụng CSDL tại Văn phòng đăng ký đất đai và các Chi nhánh chưa được thường xuyên, liên tục; thông tin đất đai chưa được kết nối, chia sẻ hiệu quả giữa các ngành, các cấp.
Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý, giải quyết thủ tục hành chính, cũng như tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu kiện phức tạp.
Với quyết tâm hoàn thành sớm các chỉ tiêu đề ra trong chiến dịch, tỉnh Thanh Hóa đã huy động tối đa mọi nguồn lực, thành lập các tổ công tác lưu động với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", không quản ngày đêm để rà soát, đối khớp và làm sạch thông tin đối với gần 1,4 triệu thửa đất trên toàn địa bàn.
Trên thực tế, áp lực không chỉ đến từ những thay đổi về mặt cơ chế mà còn hiện hữu ngay trên bàn làm việc của mỗi cán bộ chuyên môn. Với số lượng hồ sơ tồn đọng lớn, đòi hỏi quy trình xử lý tỉ mỉ và độ chính xác tuyệt đối, đội ngũ nhân sự tại các đơn vị đang phải đối mặt với tình trạng quá tải nghiêm trọng. Việc phải "gánh" cùng lúc nhiều vai trò, vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn hàng ngày, vừa kiêm nhiệm các công tác trong chiến dịch xây dựng CSDL đã tạo nên một áp lực đè nặng lên tiến độ chung.
Không chỉ dừng lại ở áp lực nhân sự, "chất lượng dữ liệu" mới chính là rào cản kỹ thuật lớn nhất khiến tiến độ xây dựng CSDL đất đai bị trì trệ. Qua rà soát, nguồn dữ liệu đầu vào hiện nay vẫn tồn tại nhiều "khoảng trắng".
Thử thách còn nhân lên gấp bội khi đối chiếu với tiêu chí "Dữ liệu sạch". Việc kết nối và đồng bộ hóa bốn khối thông tin cốt lõi. Đặc biệt, việc đối khớp với CSDL quốc gia về dân cư vẫn còn những “điểm nghẽn” về định dạng và tính pháp lý, khiến việc liên thông giữa các ngành chưa thực sự trơn tru.
"Nút thắt" về hạ tầng công nghệ cũng là vấn đề nan giải. Tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, điều kiện trang thiết bị còn hết sức sơ sài; thiếu máy scan chuyên dụng, thiếu thiết bị chụp ảnh độ phân giải cao… đã khiến quy trình thu thập dữ liệu bị đình trệ. Việc đầu tư thiết bị số hóa lại vô cùng lớn, đòi hỏi một chiến lược đầu tư bài bản và dài hạn từ phía cơ quan chức năng…
Thanh Hóa đang chạy đua nước rút tại 146 xã, phường còn lại. Với mốc thời hạn hoàn thành trước ngày 31/01/2026, các đơn vị, địa phương đang tập trung tối đa nguồn lực để hoàn thành việc thu thập, quét và số hóa hồ sơ. Đây không chỉ là việc chuyển đổi từ giấy sang số, mà là quá trình "làm sạch" và chuẩn hóa dữ liệu để đồng bộ hoàn toàn lên CSDL đất đai quốc gia.
Khi dữ liệu đất đai được kết nối liên thông và cập nhật liên tục, đó sẽ là "chìa khóa" để khơi thông nguồn lực tài nguyên, giảm thiểu tranh chấp và tạo bước đột phá trong cải cách hành chính, phục vụ đắc lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh nhà.
Cùng với đó, Thanh Hóa cũng xác định việc hoàn thiện dữ liệu nhóm 2 và nhóm 3 là hết sức quan trọng. Đối với những khu vực vẫn còn sử dụng "tờ thửa giả định" - một rào cản lớn cho tính chính xác của bản đồ, ngành tài nguyên môi trường sẽ tổ chức đo đạc lại và thực hiện quy đổi tờ thửa đất địa chính quy. Đây là bước đi quan trọng để loại bỏ hoàn toàn các sai số lịch sử, bảo đảm mọi thửa đất đều có một "định danh" chuẩn xác trên bản đồ số.
Song song với làm sạch dữ liệu, bài toán về con người và công nghệ cũng được giải quyết đồng bộ. Tỉnh chú trọng đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ để làm chủ công nghệ mới, đồng thời đẩy mạnh phối hợp liên ngành. Trong lộ trình này, vấn đề an toàn và bảo mật thông tin dữ liệu luôn được đặt lên hàng đầu, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt và an toàn tuyệt đối.