Thủ tướng chỉ đạo huy động tối đa thời gian, nguồn lực để chống khai thác IUU
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 03/CĐ-TTg yêu cầu các bộ, ngành, địa phương ven biển tiếp tục tập trung cao độ, hành động quyết liệt, đồng bộ trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), tuyệt đối không chủ quan, không để phát sinh sơ hở, kiên quyết không báo cáo “đã xử lý 100%” khi thực tế chưa xử lý dứt điểm.
Thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, báo cáo Thủ tướng trước 25/1/2026
Theo Công điện, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU đã có chuyển biến tích cực; ý thức chấp hành pháp luật của đa số ngư dân, doanh nghiệp được nâng lên; việc quản lý tàu cá, kiểm soát hoạt động trên biển, truy xuất nguồn gốc từng bước đi vào nền nếp. Tuy nhiên, IUU vẫn là thách thức trực tiếp đối với uy tín quốc gia, hoạt động xuất khẩu thủy sản và sinh kế của người dân làm ăn chân chính.
Thủ tướng nhấn mạnh, chống IUU, gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cấp bách, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao nhất và hành động đồng bộ, quyết liệt từ Trung ương đến cơ sở; kiên quyết không để một bộ phận tổ chức, cá nhân vì lợi ích riêng cố tình vi phạm pháp luật hoặc lợi dụng, tiếp tay, bao che, làm ảnh hưởng hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế.
Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành, tổ chức kiểm tra tại các địa phương ven biển, tập trung đánh giá thực chất kết quả “khép hồ sơ”, làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, đơn vị, cá nhân; tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25/1/2026.
Nội dung kiểm tra tập trung vào quản lý đội tàu cá, giám sát tàu cá “ba không”; kiểm soát tàu cá ra, vào cảng; phòng, chống gian lận hồ sơ, chứng từ trong chuỗi khai thác – thu mua – chế biến – xuất khẩu; việc lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát hành trình (VMS); vận hành cơ sở dữ liệu nghề cá; điều tra, xử lý các vụ việc khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài; cũng như việc triển khai chính sách chuyển đổi nghề, hỗ trợ sinh kế cho ngư dân.
Không chấp nhận “khép hồ sơ” hình thức, xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu
Công điện giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì chuẩn hóa, liên thông cơ sở dữ liệu nghề cá, hoàn thiện giải pháp kỹ thuật để hệ thống VMS và các nền tảng dữ liệu vận hành ổn định, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu quản lý, xử phạt, truy xuất nguồn gốc.
Bộ Quốc phòng tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát vùng biển giáp ranh; kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập qua trạm biên phòng. Bộ Công an khẩn trương điều tra, đưa ra xét xử các vụ án môi giới đưa tàu cá, ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm liên quan đến gian lận hồ sơ xuất khẩu. Bộ Ngoại giao phối hợp với lực lượng chức năng nước sở tại điều tra, thu thập chứng cứ, xử lý dứt điểm các vụ việc tàu cá, ngư dân Việt Nam bị giam giữ ở nước ngoài.
Đối với địa phương, Thủ tướng yêu cầu Bí thư tỉnh ủy, thành ủy và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về công tác xử phạt vi phạm hành chính và việc “khép hồ sơ” trong chống khai thác IUU. Tuyệt đối không chấp nhận việc khép hồ sơ hình thức, không xử phạt hoặc xử phạt không đúng quy định; không báo cáo “đã xử lý 100%” khi thực tế chưa xử lý dứt điểm.
Các địa phương phải rà soát toàn bộ hồ sơ đã khép; khắc phục ngay tồn tại theo yêu cầu của Đoàn kiểm tra; làm rõ trách nhiệm các cấp, nhất là người đứng đầu; đồng thời xây dựng, phê duyệt Đề án phát triển thủy hải sản bền vững tại địa phương, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25/1/2026.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao làm cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp Văn phòng Chính phủ kiểm tra, đôn đốc, tổng hợp và báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện Công điện./.