Từ năm 2028, áp dụng giám sát điện tử với người chưa thành niên phạm tội
Theo Nghị định số 333/2025/NĐ-CP mới được Chính phủ ban hành, biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 1/1/2028, nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 333/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng; trách nhiệm, trình tự, thủ tục xử lý chuyển hướng tại cộng đồng; áp dụng biện pháp giám sát điện tử và tái hòa nhập cộng đồng đối với người chưa thành niên phạm tội.
Nghị định gồm 6 chương, 27 điều, quy định chi tiết một số điều của Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15, đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 85/2025/QH15.
Theo Nghị định, các biện pháp xử lý chuyển hướng được quy định cụ thể, bao gồm việc tham gia chương trình học tập, dạy nghề, tham gia điều trị hoặc tư vấn tâm lý; trách nhiệm, trình tự, thủ tục xử lý chuyển hướng tại cộng đồng; việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử; cũng như các nội dung liên quan đến tái hòa nhập cộng đồng đối với người chưa thành niên phạm tội.
Nghị định quy định phạm vi áp dụng biện pháp giám sát điện tử trong địa bàn cấp xã nơi người chưa thành niên là bị can, bị cáo cư trú. Thiết bị giám sát điện tử là thiết bị được sử dụng để theo dõi, thu thập và truyền dữ liệu về hoạt động của người chưa thành niên là bị can, bị cáo; thiết bị có thể gắn trên người hoặc trên đồ vật mà người đó buộc phải mang theo. Việc mang thiết bị giám sát điện tử phải bảo đảm không cản trở sinh hoạt, vệ sinh cá nhân và không bị lợi dụng để thực hiện hành vi phân biệt đối xử trong cộng đồng.
Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và gia đình trong việc thi hành biện pháp giám sát điện tử. Theo đó, UBND cấp xã nơi người chưa thành niên cư trú có trách nhiệm tổ chức thi hành quyết định giám sát điện tử; thông báo kết quả thực hiện cho cơ quan đã ra quyết định; đề nghị cấp giấy phép đi khỏi phạm vi giám sát khi cần thiết; đồng thời thông báo các trường hợp vi phạm nghĩa vụ cam đoan.
Công an cấp xã có trách nhiệm tham mưu giúp UBND cấp xã tổ chức thực hiện, trực tiếp quản lý, giám sát, hỗ trợ người chưa thành niên được giám sát điện tử; tiếp nhận, cấp và thu hồi thiết bị giám sát điện tử; lập biên bản khi phát hiện vi phạm nghĩa vụ cam đoan; định kỳ tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện và báo cáo cơ quan có thẩm quyền.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm phối hợp trong việc thi hành quyết định, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cần thiết, giúp người được giám sát điện tử thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cam đoan và đánh giá hiệu quả của biện pháp này. Gia đình người chưa thành niên được giám sát điện tử có trách nhiệm động viên, quản lý, giáo dục và phối hợp thường xuyên với các cơ quan chức năng trong suốt thời hạn giám sát.
Về trình tự, thủ tục thi hành biện pháp giám sát điện tử, Nghị định quy định ngay sau khi nhận được quyết định áp dụng biện pháp, Trưởng Công an cấp xã phân công cán bộ trực tiếp quản lý, giám sát, hỗ trợ và tiếp nhận người chưa thành niên là bị can, bị cáo tại trụ sở UBND cấp xã. Việc bàn giao phải được lập biên bản và lưu hồ sơ vụ án. Trong thời hạn giám sát, nếu người được giám sát vi phạm nghĩa vụ cam đoan, Công an cấp xã lập biên bản, báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã để thông báo cho cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử xử lý theo thẩm quyền.
Trường hợp người được giám sát tự ý đi khỏi phạm vi giám sát, cố tình không chấp hành giấy triệu tập, tháo, phá hủy hoặc gây rối loạn hoạt động của thiết bị giám sát điện tử, Công an cấp xã sẽ lập biên bản vi phạm, yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm và báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định. Trường hợp thiết bị giám sát điện tử bị phá hủy hoặc hư hỏng không thể hoạt động, người vi phạm phải bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Nghị định số 333/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026; riêng các quy định về áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người chưa thành niên phạm tội có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2028.