Dự án Bảo tồn, tôn tạo di tích khu căn cứ khởi nghĩa Ba Đình chậm tiến độ
Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã có văn bản thống nhất về chủ trương gia hạn thời gian thực hiện dự án Bảo tồn, tôn tạo di tích khu căn cứ khởi nghĩa Ba Đình (hạng mục: Đền thờ các thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình).
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa giao Chủ đầu tư rà soát lại khối lượng còn lại cần thực hiện của dự án, lập hồ sơ điều chỉnh dự án (điều chỉnh thời gian thực hiện dự án), trình thẩm định, phê duyệt theo quy định.
Sau khi dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh thời gian thực hiện, giao Chủ đầu tư căn cứ hợp đồng đã ký kết, khối lượng còn lại phải thực hiện để tự quyết định định thời gian hoàn thành hợp đồng thực hiện các gói thầu, tiến hành đàm phán, ký kết phụ lục hợp đồng đảm bảo theo quy định của pháp luật (hoàn thành các gói thầu chậm nhất trong tháng 6/2026).
Dự án Bảo tồn, tôn tạo di tích khu căn cứ khởi nghĩa Ba Đình (Hạng mục: Đền thờ các thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình) huyện Nga Sơn cũ nay là xã Ba Đình phê duyệt đầu tư vào ngày 30/6/2022 với tổng mức đầu tư là 95,5 tỷ đồng (gần 74 tỷ xây dựng, còn lại là chi phí khác).
Dự án đầu tư tôn tạo các hạng mục đền thờ các thủ lĩnh và nghĩa quân Ba Đình, tả vu, hữu vu, phù điêu, nghi môn nội, cầu vào trung tâm khu căn cứ, cổng trụ, hào lũy (phỏng dựng một đoạn hào lũy phía trước khu căn cứ), am hóa vàng, sân, đường nội bộ, tường rào và hạ tầng kỹ thuật.
Dự án do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Nga Sơn làm chủ đầu tư. Thời gian thực hiện dự án hoàn thành trong năm 2025. Nhà thầu thi công là liên danh Công ty Cổ phần bảo tồn di sản văn hóa kiến trúc việt và Công ty Cổ phần mỹ thuật trung ương.
Ghi nhận của PV vào ngày 23/12, trên công trường các hạng mục nhà chính là Tiền bái - Hậu cung, Nhà tả vu, Nhà hữu vu đã hoàn phần móng, chống mối, gia công lắp dựng hệ khung hệ mái gỗ, lợp mái ngói mũi hài, tu bổ lắp dựng con giống, xây trát tường, lát nền, cột đá và lan lan can đá, đang đợi thời tiết khô ráo tiến hành sơn, hoàn thiện.
Hạng mục nội thất đã hoàn thành gia công, đục chạm cấu kiện gỗ nội thất, sơn son thếp bạc phủ hoàn kim dày 10 lớp; hạng mục Phù điêu đã triển khai xong phần móng và hội đồng nghệ thuật đã duyệt xong mẫu phù điêu và mẫu tượng thờ Đinh Công Tráng.
Hạng mục nghi môn nội đã cơ bản hoàn thành gia công các cấu kiện gỗ, lợp ngói mũi hài, xây trát tường, lát nền; hạng mục tổng thể đã tiến hành phá dỡ các công trình nhà lớp học, nhà hiệu bộ, tường rào và san nền đạt khoảng 70% khối lượng. Nhiều hạng mục đang còn nham nhở, lượng đất thải bị dồn lại phía ngoài chưa được chở đi. Xe ra vào chở vật liệu gây bụi cho người dân sống dọc đường vào.
Trao đổi với PV, Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Nga Sơn, Nguyễn Thanh Phong cho biết: Tính trên tổng thể dự án, khối lượng thi công hiện nay đã đạt được khoảng 80%, tương đương hơn 70 tỷ đồng. Dự án chậm tiến độ, buộc phải xin gia hạn do thiếu nguồn vật liệu đất đắp. Theo hồ sơ thiết kế được phê duyệt, nguồn vật liệu đất đắp phục vụ thi công dự án (khoảng 10.000 m3) được lấy từ mỏ đất khu vực xã Hà Sơn.
Tuy nhiên, những năm gần đây, trên địa bàn tỉnh đồng thời triển khai nhiều dự án giao thông quan trọng của quốc gia, của tỉnh cũng như các dự án đầu tư công của địa phương dẫn tới nhu cầu sử dụng đất đắp trên toàn khu vực tăng cao đột biến, xảy ra tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng thông thường.
Các mỏ vật liệu tại khu vực huyện Hà Trung, Nga Sơn, Hoằng Hoá và Hậu Lộc, thị xã Bỉm Sơn (cũ) đã hết trữ lượng hoặc vượt công suất cho phép hàng năm, dẫn đến khó khăn trong việc triển khai các hạng mục công trình. Do thiếu vật liệu đất đắp (khoảng 2.000 m3) nên hạng mục khuôn viên, sân đường nội bộ phải tạm dừng khoảng hơn 2 tháng.
Hơn nữa giá thành của một số loại vật liệu như cát xây dựng, base, đá hộc... cũng tăng cao so với giai đoạn ký hợp đồng phần nào cũng ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình.
Bên cạnh đó, trong thời gian vài tháng qua, trên địa bàn tỉnh chịu ảnh hưởng của 04 cơn bão (Bão số 3 diễn ra vào tháng 7/2025, Bão số 5 diễn ra vào tháng 8/2025, Bão số 9 diễn ra vào tháng 9/2025 và Bão số 10 diễn ra vào tháng 10/2025), hoàn lưu bão gây mưa lớn và kéo dài trên diện rộng. Dự án thi công trở lại từ giữa tháng 10/2025.
Theo ông Phong, mặc dù trong quá trình triển khai thực hiện dự án Chủ đầu tư đã chủ động, thường xuyên đôn đốc, chỉ đạo đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ thi công công trình, tuy nhiên, hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo của Chủ đầu tư chưa cao, dẫn đến tiến độ chung của dự án bị ảnh hưởng.
Nhiều công đoạn của dự án cần phải lập Hội đồng đánh giá, phản biện nên mất rất nhiều thời gian, Chẳng hạn như tượng của cụ Đinh Công Tráng và các mẫu tượng thờ, phù điêu chỉ nói về kích thước chứ không thể hiện rõ dung mạo, hình dáng, biểu cảm, tư thế… Nên cần phải lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, phản biện của nhân dân.
Việc điều chỉnh thời gian thực hiện dự án nêu trên không làm thay đổi mục tiêu đầu tư, không làm vượt tổng mức đầu tư nên không nằm trong danh mục dự án phải thực hiện trình tự, thủ tục quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư trước khi cấp có thẩm quyền quyết định điều chỉnh chương trình, dự án mà chỉ cần điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng.
“Chủ đầu tư đã làm việc, yêu cầu nhà thầu thi công tăng cường máy móc, thiết bị, nhân lực, tăng ca để tập trung thi công các hạng mục còn lại đảm bảo hoàn thành trong thời gian sớm nhất. Ban quản lý cam kết sẽ chỉ đạo đơn vị thi công hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc theo thời gian đã được gia hạn”, ông Phong nói.
Chiến khu Ba Đình nằm trên địa bàn xã Ba Đình là nơi ghi dấu cuộc khởi nghĩa Ba Đình (1886 – 1887) oanh liệt trong phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX, do các lãnh tụ như Đinh Công Tráng, Phạm Bành, Trần Xuân Soạn lãnh đạo.
Cuộc khởi nghĩa chính thức bùng nổ vào cuối năm 1886. Quân khởi nghĩa gồm hàng trăm nghĩa sĩ, được tổ chức thành các đạo quân với vũ khí thô sơ nhưng tinh thần chiến đấu quả cảm. Căn cứ Ba Đình được chia thành ba khu: đồn Thượng ở đình Thượng Thọ, đồn Trung ở đình Mậu Thịnh, đồn Hạ ở đình Mỹ Khê, liên kết với nhau qua hào ngầm và lũy tre dày đặc, tạo nên hệ thống phòng thủ đặc biệt kiên cố.
Trong nhiều tháng liền, nghĩa quân đã anh dũng chống trả hàng loạt cuộc tấn công quy mô lớn của quân Pháp. Những trận chiến khốc liệt, đặc biệt là các đợt vây hãm cuối năm 1886 – đầu năm 1887, đã khiến Ba Đình trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường và tinh thần bất khuất.