Đi trước tội phạm công nghệ cao trong bảo vệ an ninh tài chính quốc gia
Các hình thức lừa đảo, tấn công mạng nhằm vào hệ thống tài chính - ngân hàng ngày càng tinh vi, có tổ chức và xuyên biên giới, đặt ra yêu cầu cấp bách về tăng cường bảo vệ an ninh tài chính quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số.
Sáng 23/12 tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và Công ty cổ phần Tổ hợp Truyền thông Việt Nam Đầu Tư tổ chức Hội thảo chuyên đề "Bảo vệ an ninh tài chính quốc gia trong kỷ nguyên số".
Phát biểu khai mạc, Trung tướng Nguyễn Minh Chính, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, an ninh tài chính đã trở thành bộ phận cấu thành không thể tách rời của an ninh quốc gia. Hệ thống tài chính - ngân hàng, hạ tầng thanh toán số, dữ liệu tài chính và các nền tảng công nghệ vừa là động lực phát triển kinh tế, vừa là mục tiêu tấn công thường xuyên của tội phạm công nghệ cao.
Theo Trung tướng Nguyễn Minh Chính, các hành vi chiếm đoạt, thao túng dữ liệu và dòng tiền trên không gian mạng ngày càng tinh vi, có tổ chức, mang tính xuyên biên giới, gây rủi ro nghiêm trọng không chỉ về kinh tế mà còn đe dọa ổn định xã hội, niềm tin của người dân và chủ quyền quốc gia trên không gian số. "Nếu không kiểm soát tốt an ninh tài chính, nguy cơ mất ổn định kinh tế và hệ lụy an ninh là hoàn toàn hiện hữu. Yêu cầu đặt ra là phải nhận diện đúng, hành động sớm, chủ động từ xa, tuyệt đối không để bị động, bất ngờ", ông nhấn mạnh.
Lãnh đạo Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cho biết, Đảng và Nhà nước đã có những chỉ đạo nhất quán về vấn đề này. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển trọng yếu, đồng thời coi an ninh mạng, an ninh dữ liệu và chủ quyền số là điều kiện tiên quyết. Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân cũng đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường số an toàn, minh bạch, bảo vệ vững chắc hệ thống tài chính - ngân hàng. Cùng với đó, Luật Công nghiệp công nghệ số 2025, Luật An ninh mạng 2025 và các văn bản liên quan đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công tác bảo vệ an ninh tài chính quốc gia.
"Vấn đề hiện nay không phải là thiếu chủ trương hay pháp luật, mà là tổ chức thực hiện sao cho đồng bộ, hiệu quả và luôn đi trước tội phạm công nghệ cao một bước", Trung tướng Nguyễn Minh Chính nhận định.
Ngành Ngân hàng siết chặt "lá chắn" an ninh mạng
Thông tin tại hội thảo, ông Phan Thái Dũng, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN Việt Nam) cho biết, ngành Ngân hàng là một trong những lĩnh vực tiên phong trong chuyển đổi số. Các tổ chức tín dụng và đơn vị trung gian thanh toán đã ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ của Cách mạng công nghiệp 4.0 như điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa bằng robot vào quản trị, phân tích dữ liệu và chăm sóc khách hàng.
Nhờ đó, chất lượng và tiện ích dịch vụ ngân hàng điện tử ngày càng được nâng cao, mang lại trải nghiệm giao dịch thuận tiện, liên tục 24/7. Hiện nhiều ngân hàng có trên 95% giao dịch được thực hiện qua kênh số. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử xử lý bình quân hơn 41 triệu giao dịch mỗi ngày, trong khi hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng xử lý giá trị giao dịch trung bình trên 1,55 triệu tỷ đồng/ngày.
Song song với chuyển đổi số, NHNN đặc biệt chú trọng công tác bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thông tin. NHNN đã ban hành hệ thống chính sách, quy định về an ninh, an toàn thông tin tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc triển khai tại các đơn vị. Đến nay, 100% tổ chức tín dụng đã xây dựng chiến lược, kế hoạch và quy định nội bộ về an ninh, an toàn thông tin, đầu tư các giải pháp kỹ thuật nhằm bảo vệ hệ thống công nghệ thông tin.
Theo ông Phan Thái Dũng, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của NHNN và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, công tác bảo đảm an ninh, an toàn thông tin của ngành Ngân hàng cơ bản được thực hiện nghiêm túc, góp phần duy trì hoạt động an toàn, ổn định của hệ thống. Tuy nhiên, trong bối cảnh môi trường an ninh mạng toàn cầu diễn biến phức tạp, ngành Ngân hàng vẫn đối mặt nhiều rủi ro, thách thức mới.
Do đó, bảo đảm an ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực ngân hàng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của Bộ Công an, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cùng các tổ chức, chuyên gia trong và ngoài nước.
Vai trò của Việt Nam trong hợp tác quốc tế chống tội phạm mạng
Tại hội thảo, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) cho rằng, Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng là dấu mốc quan trọng, vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra yêu cầu đối với các lực lượng chức năng trong việc nâng cao năng lực đấu tranh, tăng cường hợp tác quốc tế và từng bước nội luật hóa các cam kết, trong đó có nội dung bảo vệ an ninh tài chính quốc gia.
Việc Việt Nam chủ động thúc đẩy, đăng cai và đóng vai trò trung tâm trong quá trình hình thành Công ước đã khẳng định vị thế, uy tín và trách nhiệm quốc tế của Việt Nam trong bảo vệ không gian mạng toàn cầu.
Thời gian tới, Cục A05 sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với NHNN, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia và các đơn vị liên quan trong tham mưu chính sách, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và xử lý tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của tổ chức, doanh nghiệp và người dân về bảo vệ an ninh tài chính và an toàn không gian mạng.
Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia giữ vai trò kết nối, dẫn dắt và thúc đẩy các sáng kiến bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin cho hệ thống tài chính số và thị trường tài sản số, thông qua hoạt động phối hợp, đào tạo, truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Những định hướng này được cụ thể hóa bằng việc khởi động Đề án "Bảo vệ an ninh tài chính quốc gia trong kỷ nguyên số", nhằm xây dựng khuôn khổ hợp tác lâu dài, góp phần tăng cường bảo vệ an ninh tài chính quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số.