Hành vi che, làm biến dạng biển số phương tiện và hệ lụy trong quản lý giao thông

Hiện tượng né tránh xử lý vi phạm qua camera giám sát

Sự phát triển của các loại hình vận tải và dịch vụ giao nhận trong những năm gần đây đã góp phần làm gia tăng mật độ phương tiện tại các đô thị lớn. Cùng với đó, tình trạng vi phạm trật tự an toàn giao thông cũng diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức cho công tác quản lý.

Một trong những hành vi vi phạm được lực lượng chức năng ghi nhận là việc che, làm mờ hoặc làm biến dạng biển số phương tiện, gây khó khăn cho hệ thống giám sát giao thông bằng camera. Tại các thành phố lớn, hiện tượng này xuất hiện rải rác trên nhiều tuyến đường, nhất là trong khung giờ cao điểm, nơi có mật độ phương tiện và camera giám sát cao.

Theo số liệu của lực lượng CSGT Hà Nội, chỉ trong vòng một tháng đã phát hiện và xử lý gần 1.200 trường hợp vi phạm liên quan đến hành vi che hoặc làm biến dạng biển số, trong đó có 695 tài xế xe ôm và 498 người giao hàng.

Thực tế cho thấy, các hình thức vi phạm khá đa dạng. Người điều khiển phương tiện có thể sử dụng băng keo, miếng dán hoặc vật dụng che khuất một phần ký tự; bẻ cong, làm xước hoặc lắp đặt biển số không đúng vị trí quy định khiến camera khó nhận diện. Một số trường hợp còn để bùn đất, nilon mờ bám lên biển số, làm giảm khả năng ghi hình.

Đáng chú ý, có trường hợp biển số bị chỉnh sửa ký tự, khiến việc nhận diện bằng mắt thường cũng gặp khó khăn, trong khi hệ thống camera gần như không thể xác định chính xác phương tiện.

Theo đánh giá của lực lượng chức năng, những hành vi này không chỉ vi phạm quy định pháp luật mà còn làm giảm hiệu quả của hệ thống giám sát giao thông, ảnh hưởng đến công tác quản lý phương tiện và tiềm ẩn nguy cơ mất trật tự, an toàn giao thông tại đô thị.

Hệ lụy cho công tác quản lý giao thông

Việc che, làm mờ hoặc làm biến dạng biển số xe không chỉ là hành vi vi phạm hành chính mà còn kéo theo nhiều hệ lụy đối với công tác quản lý giao thông. Trước hết, tình trạng này làm suy giảm hiệu quả của hệ thống camera giám sát – công cụ quan trọng trong xử lý vi phạm tự động, góp phần giảm tải cho lực lượng chức năng và nâng cao tính minh bạch trong quản lý. Khi biển số không thể nhận diện đầy đủ, việc xử lý vi phạm qua hình ảnh gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của hình thức “phạt nguội”.

Bên cạnh đó, các hành vi tác động vào biển số còn gây ảnh hưởng đến môi trường giao thông nói chung. Việc một bộ phận người tham gia giao thông tìm cách lách quy định dễ tạo ra tâm lý so bì, làm giảm ý thức tuân thủ pháp luật, từ đó tác động tiêu cực đến nỗ lực xây dựng hình ảnh giao thông đô thị văn minh, trật tự.

Đáng chú ý, việc biển số bị che khuất hoặc biến dạng còn gây cản trở cho công tác điều tra, truy xét phương tiện trong các vụ tai nạn giao thông hoặc các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến phương tiện cơ giới. Khi thông tin nhận dạng không đầy đủ, quá trình xác minh phương tiện có thể bị kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan và công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025), hành vi che, làm mờ hoặc làm biến dạng biển số xe đã được quy định cụ thể về mức xử phạt. Người điều khiển xe máy vi phạm có thể bị phạt từ 4–6 triệu đồng; đối với ô tô, mức phạt từ 20–26 triệu đồng, đồng thời bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe. Đây là cơ sở pháp lý rõ ràng nhằm tăng tính răn đe và ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc phát hiện và xử lý vẫn còn gặp không ít khó khăn. Các vi phạm thường diễn ra trong thời gian ngắn, tại khu vực đông phương tiện, trong khi một số hệ thống camera chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhận diện khi biển số bị che hoặc chỉnh sửa. Điều này đòi hỏi lực lượng chức năng phải kết hợp nhiều biện pháp nghiệp vụ để kịp thời phát hiện, xử lý.

Trước tình hình đó, lực lượng CSGT đã tăng cường tuần tra, kiểm tra đột xuất tại các khu vực có nguy cơ cao, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm phát hiện trực tiếp. Dù vậy, với mật độ phương tiện ngày càng lớn tại các đô thị, việc kiểm soát toàn diện vẫn là bài toán cần nhiều giải pháp đồng bộ.

Theo các chuyên gia, để hạn chế triệt để tình trạng này, không thể chỉ trông chờ vào xử phạt mà cần sự phối hợp giữa nhiều yếu tố. Cơ quan quản lý cần tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống giám sát giao thông, ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao khả năng nhận diện. Song song với đó là trách nhiệm của các đơn vị, tổ chức liên quan trong việc quản lý phương tiện, cũng như ý thức chấp hành pháp luật của mỗi người tham gia giao thông.

Ngoài ra, vai trò giám sát của cộng đồng cũng cần được phát huy. Việc người dân chủ động phản ánh các hành vi vi phạm thông qua các kênh chính thức sẽ góp phần hỗ trợ lực lượng chức năng, nâng cao hiệu quả quản lý trong bối cảnh đô thị đông đúc.

Trong bối cảnh giao thông hiện đại ngày càng dựa nhiều vào công nghệ, việc tuân thủ quy định về biển số không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn thể hiện văn hóa tham gia giao thông. Những hành vi tác động vào biển số, dù nhỏ, đều có thể để lại hệ quả lớn, ảnh hưởng đến trật tự, an toàn và niềm tin vào tính nghiêm minh của pháp luật. Công nghệ và chế tài chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với ý thức tự giác của mỗi người tham gia giao thông.

Vũ Đậu