Hướng đi mới trong nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng ở Đắk Nông
Từ thực tiễn địa bàn rộng, dân cư phân tán, ngành Y tế Đắk Nông từng bước chuyển từ tư duy chờ người bệnh đến cơ sở y tế sang chủ động đưa dịch vụ y tế về tận cộng đồng, qua đó nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Không chờ người bệnh đến
Đắk Nông là địa phương có địa bàn rộng, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, dân cư sinh sống phân tán, điều kiện đi lại còn khó khăn. Trong bối cảnh đó, nếu chỉ trông chờ người dân chủ động đến cơ sở y tế thì việc chăm sóc sức khỏe ban đầu, đặc biệt là phòng bệnh, sẽ gặp nhiều hạn chế. Nhận diện rõ thực tế này, ngành Y tế tỉnh đã từng bước chuyển từ tư duy “đón bệnh nhân” sang chủ động “đi tìm người cần chăm sóc”.
Theo báo cáo công tác y tế 6 tháng đầu năm 2025 của Sở Y tế tỉnh Đắk Nông, tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn cơ bản được kiểm soát. Toàn tỉnh ghi nhận 1.535 ca mắc của 18 bệnh truyền nhiễm, không có trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2024, tổng số ca mắc giảm 864 ca, số ca tử vong giảm 2 trường hợp.
Đáng chú ý, nhiều bệnh truyền nhiễm có xu hướng giảm mạnh như sốt xuất huyết giảm 1.116 ca, tiêu chảy giảm 139 ca, tay chân miệng giảm 81 ca. Một số bệnh có số ca mắc tăng như sởi và Covid-19, song đều được giám sát chặt chẽ, khoanh vùng và xử lý kịp thời, không để lây lan diện rộng.
Kết quả này gắn liền với việc tăng cường giám sát dịch tễ ngay từ cộng đồng. Ngay từ đầu năm, ngành Y tế đã tham mưu UBND tỉnh ban hành các kế hoạch phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm, chỉ đạo hệ thống y tế tuyến huyện, xã chủ động theo dõi tình hình dịch, phát hiện sớm ca bệnh tại thôn, buôn, tổ dân phố để xử lý ngay từ khi mới phát sinh.
Cùng với phòng chống dịch, hoạt động tiêm chủng mở rộng được triển khai theo hướng linh hoạt, bám sát địa bàn. Các trạm y tế xã, đội y tế lưu động không chỉ chờ người dân đến tiêm mà chủ động rà soát đối tượng, tổ chức tiêm vét, tiêm bổ sung tại các khu dân cư, vùng khó tiếp cận. Trong 5 tháng đầu năm 2025, toàn tỉnh có 4.114/10.602 trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ, đạt 38,8%, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm 2024. Nhiều chỉ tiêu tiêm chủng khác cũng ghi nhận mức tăng so với cùng kỳ, phản ánh hiệu quả của việc chủ động tiếp cận người dân.
Việc đưa dịch vụ y tế đến tận cộng đồng còn thể hiện rõ trong công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Báo cáo cho thấy, 81,3% phụ nữ mang thai được khám thai từ 4 lần trở lên; 97,9% ca sinh được cán bộ y tế đỡ đẻ; 82% phụ nữ mang thai được tư vấn và uống viên sắt, đa vi chất; 78,3% trẻ dưới 6 tháng tuổi được bú mẹ hoàn toàn. Những con số này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của y tế cơ sở trong việc theo dõi, quản lý và chăm sóc các nhóm đối tượng ngay tại cộng đồng.
Từ thực tế phòng bệnh và chăm sóc ban đầu, có thể thấy cách làm “đi từng thôn, đến từng hộ” đã giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, đồng thời củng cố vai trò của y tế cơ sở trong chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Y tế cơ sở - nền tảng nâng cao chăm sóc sức khỏe cộng đồng
Không dừng lại ở việc mở rộng độ bao phủ dịch vụ, ngành Y tế Đắk Nông đang từng bước nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng thông qua củng cố y tế cơ sở, nâng cao năng lực khám, chữa bệnh và ứng dụng công nghệ thông tin.
Trong 6 tháng đầu năm 2025, tổng số lượt khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh đạt 392.485 lượt, trong đó khám bảo hiểm y tế chiếm 362.208 lượt. Số lượt điều trị nội trú đạt 31.614 lượt, tăng 5,17% so với cùng kỳ năm 2024. Công suất sử dụng giường bệnh đạt 59%, tăng hơn 9% so với cùng kỳ; ngày điều trị trung bình đạt 4,07 ngày. Đáng chú ý, số lượt chuyển tuyến giảm 4,45% so với cùng kỳ, phản ánh năng lực điều trị tại chỗ của các cơ sở y tế trong tỉnh từng bước được nâng lên.
Kết quả này gắn với việc duy trì và phát triển các dịch vụ kỹ thuật tại tuyến tỉnh, tuyến huyện thông qua đào tạo, chuyển giao kỹ thuật từ tuyến trên. Việc giảm chuyển tuyến không chỉ giúp người bệnh được điều trị kịp thời tại địa phương mà còn góp phần giảm chi phí, giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trung ương.
Cùng với đó, công tác bảo đảm thuốc và vật tư y tế được triển khai đồng bộ. Các cơ sở y tế đã ký kết hợp đồng với các nhà thầu trúng thầu thuốc tập trung giai đoạn 2024-2025, bảo đảm nguồn thuốc phục vụ khám, chữa bệnh. Công tác quản lý hành nghề y, dược tư nhân tiếp tục được tăng cường, gắn với kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo quy định.
Một điểm nhấn trong nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng là ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Đến nay, 100% cơ sở khám, chữa bệnh công lập trên địa bàn tỉnh đã triển khai phần mềm quản lý khám, chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế.
Tỷ lệ dân số được quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử đạt 96,2%. Việc sử dụng căn cước công dân gắn chip, ứng dụng VNeID trong khám, chữa bệnh, thanh toán viện phí không dùng tiền mặt từng bước được triển khai, góp phần rút ngắn thủ tục và tạo thuận lợi cho người dân.
Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, từ đầu năm đến giữa tháng 6/2025, toàn tỉnh đã thành lập 167 đoàn kiểm tra, giám sát hơn 2.300 cơ sở, trong đó 85% cơ sở đạt yêu cầu; không ghi nhận vụ ngộ độc thực phẩm nào xảy ra trên địa bàn. Đây là yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng ngay từ khâu phòng ngừa.
Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra những khó khăn như thiếu nhân lực y tế chất lượng cao ở tuyến cơ sở, một số trạm y tế chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế mới đạt 89,37%. Tuy nhiên, việc nhìn thẳng vào những hạn chế này giúp ngành Y tế tỉnh xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm 2025: tiếp tục củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế công bằng, kịp thời.
Từ thực tiễn triển khai tại Đắk Nông cho thấy, việc chủ động đưa dịch vụ y tế đến gần người dân không chỉ là giải pháp trước mắt, mà đang trở thành hướng đi căn cơ trong nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Khi y tế cơ sở được củng cố, phòng bệnh được đặt lên hàng đầu và dịch vụ y tế được tiếp cận thuận lợi hơn, sức khỏe người dân sẽ được bảo vệ từ sớm, từ xa, tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.