TAND khu vực 5 - Hà Tĩnh góp phần giữ gìn an ninh trật tự nơi biên giới
Là địa bàn rộng nhất tỉnh Hà Tĩnh, nơi những vụ án thường gắn với đất rừng, biên giới và các loại tội phạm đặc thù, mỗi phán quyết của Tòa án không chỉ giải quyết một vụ việc, mà còn giữ gìn trật tự và niềm tin xã hội. Trong bối cảnh ấy, Tòa án nhân dân khu vực 5 đang cho thấy bản lĩnh của một mô hình mới giữa nhiều thách thức.
Từ hợp nhất tổ chức đến ổn định hoạt động
Được thành lập trên cơ sở hợp nhất Tòa án nhân dân huyện Vũ Quang và Tòa án nhân dân huyện Hương Sơn, Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hà Tĩnh ra đời trong bối cảnh toàn ngành Tòa án đang triển khai quyết liệt chủ trương tinh gọn bộ máy, đổi mới tổ chức theo hướng nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động tư pháp.
Việc hợp nhất không chỉ là sự sắp xếp về mặt tổ chức hành chính, mà còn xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nhằm bảo đảm yêu cầu, đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ xét xử trên địa bàn rộng, địa hình phức tạp, nhiều yếu tố đặc thù.
Hiện nay, đơn vị có tổng số 12 biên chế, gồm 01 Chánh án, 03 Phó Chánh án, 01 Thẩm phán, 02 Thẩm tra viên chính, 04 Thư ký và 01 Kế toán; ngoài ra còn có 03 lao động hợp đồng. Trước mắt, Tòa án khu vực 5 sử dụng trụ sở cũ của Tòa án nhân dân huyện Hương Sơn để triển khai nhiệm vụ chuyên môn.
Sau khi hợp nhất hai đơn vị cấp huyện và mở rộng thẩm quyền xét xử, khối lượng vụ, việc mà cơ quan xét xử khu vực phải thụ lý, giải quyết hằng năm dự kiến từ 350 đến 400 vụ. Trong điều kiện áp lực công việc lớn, cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, song tập thể lãnh đạo cùng đội ngũ cán bộ, công chức đã nhanh chóng ổn định tổ chức, đưa hoạt động xét xử, giải quyết án vào nền nếp, bảo đảm tiến độ, chất lượng, không để xảy ra tình trạng ách tắc, chậm trễ, qua đó góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật và củng cố niềm tin của nhân dân.
Giữ kỷ cương giữa địa bàn rộng lớn
Là đơn vị phụ trách địa bàn rộng nhất tỉnh, phần lớn là khu vực đồi núi, đồng thời có đường biên giới dài, thường xuyên phải thụ lý, giải quyết nhiều vụ án có tính chất phức tạp.
Nổi bật là các tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất rừng, chia di sản thừa kế, cùng các loại tội phạm đặc thù vùng biên như ma túy, buôn lậu, pháo nổ, mua bán trái phép động vật hoang dã...
Trong bối cảnh đó, kết quả công tác xét xử, giải quyết án của đơn vị thời gian qua ghi nhận nhiều điểm sáng. Tổng số vụ, việc đã giải quyết 249/254 vụ, đạt tỷ lệ 98%.
Đáng chú ý, không có vụ án nào bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan, đạt tỷ lệ 0%, qua đó phản ánh rõ chất lượng xét xử cũng như tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh nghề nghiệp của đội ngũ Thẩm phán.
Ở lĩnh vực hình sự, TAND khu vực 5 đã thụ lý 67 vụ với 128 bị cáo, giải quyết 66 vụ với 125 bị cáo, đạt tỷ lệ 98,5%. Các bản án được tuyên bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; việc áp dụng hình phạt nghiêm minh, phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.
Đối với các vụ, việc dân sự theo nghĩa rộng, đơn vị đã giải quyết 156/160 vụ, đạt tỷ lệ 97,5%. Riêng lĩnh vực hôn nhân và gia đình, 100% số vụ thụ lý đã được giải quyết, không phát sinh kháng cáo, kháng nghị.
Đặc biệt, tỷ lệ hòa giải thành, đối thoại thành đạt 90,2%; trong đó, hòa giải, đối thoại theo Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án đạt 100%, góp phần giảm áp lực cho hoạt động xét xử, đồng thời giữ gìn ổn định các mối quan hệ xã hội ngay từ cơ sở.
Bên cạnh đó, nhiều chỉ tiêu công tác quan trọng khác đều đạt và vượt yêu cầu ngành đề ra: không có án quá hạn luật định; không phát sinh hồ sơ trả để điều tra bổ sung không đúng quy định; 100% quyết định công nhận thỏa thuận của các đương sự không bị hủy, sửa theo thủ tục giám đốc thẩm; 100% quyết định thi hành án hình sự được ban hành đúng thời hạn, bảo đảm tính nghiêm minh, kịp thời của pháp luật.
Thực tiễn đặt ra yêu cầu đổi mới
Trao đổi với phóng viên, bà Nguyễn Thị Dung - Chánh án TAND khu vực 5 - Hà Tĩnh cho biết, ngay từ những ngày đầu thành lập, đơn vị đã xác định rõ mục tiêu xuyên suốt là không ngừng nâng cao chất lượng xét xử, coi việc bảo vệ công lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân là trung tâm của mọi hoạt động. Theo bà Dung, hiệu quả công tác của Tòa án không chỉ được đo bằng số lượng vụ, việc giải quyết đúng hạn, mà quan trọng hơn là mức độ hài lòng, niềm tin của nhân dân đối với mỗi bản án, quyết định được ban hành.
Hoạt động trên địa bàn rộng, nhiều vụ án có tính chất phức tạp, liên quan đến đất đai, tranh chấp dân sự kéo dài và các loại tội phạm đặc thù vùng biên, Chánh án yêu cầu phải giữ vững kỷ cương, bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ, Thẩm phán.
“Nếu không thường xuyên tự soi, tự sửa, không đặt mình trong khuôn khổ của pháp luật và chuẩn mực đạo đức tư pháp, thì rất dễ xảy ra sai sót, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân.
Vì vậy, chúng tôi luôn quán triệt sâu sắc phương châm “Phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư ”, coi mỗi bản án không chỉ là kết quả của một quy trình tố tụng chặt chẽ, mà còn là cam kết trách nhiệm của Tòa án đối với công lý và xã hội”, bà Nguyễn Thị Dung nhấn mạnh.
Bên cạnh việc tập trung thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, công tác thi đua - khen thưởng được TAND khu vực 5 xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tạo động lực, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý thức rèn luyện và khát vọng cống hiến trong đội ngũ cán bộ, công chức.
Đơn vị đã triển khai nghiêm túc, đồng bộ các phong trào thi đua do TAND tối cao phát động, gắn chặt với yêu cầu thực tiễn của địa phương và chủ đề công tác năm 2025: “Đoàn kết, trách nhiệm, kỷ cương, liêm chính, đổi mới, vượt khó, hiệu quả”.
Từ việc đẩy mạnh phong trào “Hai luyện, bốn không”, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đến việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm, xét xử trực tuyến, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và hoạt động xét xử, từng bước tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng bản án, quyết định.
Những đổi mới này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn, mà còn đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới, hướng tới xây dựng hình ảnh Tòa án nhân dân ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, gần dân.
Chất lượng xét xử là thước đo hiệu quả mô hình
Với tổng điểm thi đua tự chấm đạt 775 điểm, vượt mức điểm chuẩn do ngành quy định và không phát sinh điểm trừ, đơn vị tiếp tục khẳng định tinh thần đoàn kết, nỗ lực vượt khó và quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao.
So với năm 2024, kết quả công tác năm 2025 cho thấy bước chuyển biến rõ nét về chất lượng xét xử khi không còn án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan của Thẩm phán một minh chứng rõ nét cho sự tiến bộ trong năng lực chuyên môn, ý thức trách nhiệm và kỷ cương nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức.
Phong trào thi đua được triển khai thường xuyên, có chiều sâu, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, gắn chặt với nhiệm vụ chuyên môn và các sự kiện chính trị lớn của đất nước, của ngành Tòa án.
Thông qua các phong trào này, nhiều tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến đã được kịp thời phát hiện, biểu dương, tạo động lực phấn đấu và sức lan tỏa tích cực trong toàn đơn vị, góp phần xây dựng môi trường làm việc kỷ cương, trách nhiệm, chuyên nghiệp.
Hướng tới năm 2026 và những năm tiếp theo, tập thể lãnh đạo và cán bộ, công chức xác định tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng giải quyết, xét xử các loại án; đẩy mạnh hòa giải, đối thoại tại Tòa án; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn; xây dựng đội ngũ cán bộ, Thẩm phán trong sạch, vững vàng, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và nhiệm vụ chính trị tại địa phương.
Giữa vùng biên giới còn nhiều khó khăn, thách thức, nơi mỗi vụ án không chỉ là câu chuyện pháp lý mà còn gắn với những vấn đề lớn của đời sống xã hội và an ninh, trật tự, tập thể cán bộ, công chức Tòa án khu vực 5 - Hà Tĩnh đang từng bước khẳng định vai trò là chỗ dựa pháp lý tin cậy của nhân dân, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật và củng cố niềm tin vào công lý.