Các loại giấy tờ người lái xe phải mang theo khi tham gia giao thông đường bộ

Trong quá trình tham gia giao thông đường bộ, việc mang theo đầy đủ giấy tờ theo quy định của pháp luật là nghĩa vụ bắt buộc đối với người điều khiển phương tiện. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp vẫn coi đây chỉ là yêu cầu mang tính thủ tục, nhằm đáp ứng việc kiểm tra của lực lượng chức năng. Cách hiểu này chưa phản ánh đúng bản chất pháp lý của quy định, bởi giấy tờ mang theo không chỉ là căn cứ để kiểm soát trật tự, an toàn giao thông mà còn là cơ sở xác định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người tham gia giao thông trong các tình huống pháp lý phát sinh.

Khoản 1 Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (hiệu lực từ ngày 01/01/2025) quy định rõ, người lái xe tham gia giao thông đường bộ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về độ tuổi, sức khỏe theo quy định của pháp luật; đồng thời phải có giấy phép lái xe còn hiệu lực, còn điểm, phù hợp với loại xe đang điều khiển và do cơ quan có thẩm quyền cấp, trừ trường hợp người điều khiển xe gắn máy thuộc diện được điều chỉnh theo quy định riêng tại Luật này. Gắn liền với các điều kiện này là nghĩa vụ mang theo đầy đủ các loại giấy tờ bắt buộc trong suốt quá trình tham gia giao thông.

Cụ thể, người điều khiển xe cơ giới khi tham gia giao thông đường bộ phải mang theo bốn loại giấy tờ cơ bản.

Thứ nhất là chứng nhận đăng ký xe hoặc chứng nhận đăng ký xe hoặc bản sao Chứng nhận đăng ký xe có chứng thực kèm bản gốc giấy tờ xác nhận của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài còn hiệu lực trong trường hợp xe đang được thế chấp tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài

Thứ hai là giấy phép lái xe phù hợp với loại xe đang điều khiển. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 nhấn mạnh yêu cầu giấy phép lái xe phải còn hiệu lực và còn điểm. Việc gắn giấy phép lái xe với cơ chế quản lý điểm thể hiện định hướng tăng cường trách nhiệm của người lái xe trong việc chấp hành pháp luật giao thông, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Thứ ba là chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới, theo quy định của pháp luật. Giấy tờ này nhằm xác nhận phương tiện đủ điều kiện kỹ thuật để tham gia giao thông, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và yêu cầu về bảo vệ môi trường. Việc mang theo chứng nhận kiểm định là căn cứ để cơ quan chức năng kiểm soát chất lượng phương tiện lưu thông trên đường bộ, góp phần hạn chế các rủi ro mất an toàn do phương tiện không bảo đảm điều kiện kỹ thuật.

Thứ tư là chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới. Chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự có vai trò xác lập cơ chế bồi thường tối thiểu cho bên thứ ba trong trường hợp xảy ra tai nạn giao thông, đồng thời là căn cứ pháp lý để giải quyết trách nhiệm dân sự của chủ xe theo quy định của pháp luật.

Một điểm đáng chú ý khác tại Điều 56 Luật này là quy định về việc tích hợp giấy tờ vào tài khoản định danh điện tử. Cụ thể, theo khoản 3, trong trường hợp các loại giấy tờ bắt buộc đã được tích hợp vào tài khoản định danh điện tử, việc xuất trình và kiểm tra có thể được thực hiện thông qua tài khoản này. Quy định này tạo cơ sở pháp lý cho việc ứng dụng công nghệ trong quản lý giao thông đường bộ, đồng thời giảm thiểu rủi ro phát sinh do quên hoặc thất lạc giấy tờ bản giấy.

Có thể thấy, các quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 về giấy tờ mang theo khi tham gia giao thông được xây dựng theo hướng cụ thể, rõ ràng, gắn trách nhiệm của người điều khiển phương tiện với từng loại giấy tờ pháp lý cần thiết. Việc chấp hành đầy đủ các quy định này không chỉ là yêu cầu bắt buộc theo luật định mà còn là yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia giao thông khi phát sinh các tình huống pháp lý liên quan.

Vũ Đậu