Bộ Giáo dục thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quyết định số 3439/QĐ-BGDĐT ngày 15/12/2025 về việc ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông. Đây là bước đi cụ thể nhằm đưa AI vào nhà trường một cách có định hướng, phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.

Theo khung nội dung, giáo dục AI cho học sinh được xây dựng trên bốn mạch kiến thức chính, tương ứng với bốn miền năng lực gồm: tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, các kỹ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI. Các mạch kiến thức này được thiết kế đan xen, bổ trợ cho nhau, giúp học sinh không chỉ biết sử dụng AI mà còn hiểu bản chất, giới hạn và trách nhiệm khi ứng dụng công nghệ.

Khung giáo dục AI được triển khai theo hai giai đoạn. Ở giai đoạn giáo dục cơ bản, bao gồm tiểu học và trung học cơ sở, học sinh chủ yếu làm quen và trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, trực quan, từ đó hình thành khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của AI trong đời sống. Lên trung học cơ sở, học sinh được hướng dẫn sử dụng các công cụ AI để tạo sản phẩm số, hỗ trợ giải quyết các vấn đề trong học tập. Ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, học sinh trung học phổ thông được khuyến khích khám phá, thiết kế và cải tiến các công cụ AI đơn giản thông qua các dự án khoa học, tăng cường tư duy sáng tạo và năng lực nghiên cứu.

Bên cạnh nội dung cốt lõi, học sinh có thể lựa chọn các chuyên đề học tập tự chọn nhằm tăng cường kỹ năng thực hành, tìm hiểu sâu về các lĩnh vực ứng dụng AI hoặc các kỹ thuật lập trình, phát triển hệ thống AI, phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân.

Khung giáo dục AI được xây dựng trên quan điểm lấy con người làm trung tâm, đề cao yếu tố đạo đức và trách nhiệm. Nội dung bảo đảm thống nhất với tinh thần chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời phù hợp với Khung năng lực số cho người học. Việc giáo dục AI hướng tới góp phần hình thành và phát triển năm phẩm chất chủ yếu cùng ba cặp năng lực chung của học sinh, bảo đảm tính khoa học, hiện đại, sư phạm, mở và linh hoạt, có thể cập nhật thường xuyên theo sự phát triển nhanh của công nghệ.

Trong tổ chức dạy học, giáo viên được khuyến khích áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, chú trọng trải nghiệm, thực hành và dạy học theo dự án nhằm rèn luyện năng lực hợp tác, tự học và sáng tạo. Các tiết học cần được tổ chức linh hoạt, tạo hứng thú cho học sinh, đồng thời bảo đảm an toàn và hiệu quả. Một số nội dung như đạo đức AI, nhận diện rủi ro hay phân tích chính sách có thể được triển khai thông qua thảo luận, tranh biện, nghiên cứu tình huống mà không nhất thiết phải sử dụng máy tính.

Khung nội dung cũng yêu cầu gắn kết kiến thức AI với các vấn đề thực tiễn trong học tập, đời sống, sản xuất và dịch vụ công. Học sinh không chỉ đề xuất giải pháp mà còn phải biết kiểm chứng, đánh giá hiệu quả, tính nhân văn và đạo đức của giải pháp, qua đó hình thành tư duy phản biện và trách nhiệm công dân trong môi trường số. Việc dạy học cần thực hiện theo hướng phân hóa và cá thể hóa, phù hợp với năng lực, hứng thú của từng học sinh.

Về đánh giá, khung giáo dục AI quy định việc đánh giá thường xuyên và định kỳ phải bám sát các thành phần năng lực AI và các mạch nội dung chính, đồng thời dựa trên biểu hiện của năm phẩm chất chủ yếu và ba năng lực chung trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể. Với các chủ đề ứng dụng, trọng tâm đánh giá là khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng để tạo ra sản phẩm có ích; với các chủ đề về nguyên lý và mô hình AI, chú trọng tư duy logic, sáng tạo và hệ thống; còn với nội dung về đạo đức, dữ liệu và pháp luật, việc đánh giá cần kết hợp xử lý tình huống với quan sát thái độ, hành vi và trách nhiệm của học sinh.

Giáo viên được yêu cầu xây dựng hồ sơ học tập để theo dõi, cập nhật kết quả học tập của từng học sinh trong suốt quá trình. Kết luận đánh giá năng lực AI của học sinh phải phản ánh sự tiến bộ và mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình, dựa trên tổng hợp đánh giá thường xuyên và định kỳ. Việc đánh giá trên diện rộng phải căn cứ vào các chủ đề bắt buộc, tránh chỉ dựa trên nội dung của các chuyên đề tự chọn.

Khung nội dung cũng nhấn mạnh việc tạo cơ hội để học sinh giới thiệu, chia sẻ sản phẩm AI với bạn bè, thầy cô và phụ huynh thông qua thuyết trình, phản biện, triển lãm sản phẩm, qua đó khuyến khích thảo luận, đánh giá lẫn nhau, phát huy tư duy phản biện, kỹ năng giao tiếp và hợp tác.

Việc ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông nhằm cụ thể hóa các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị và Chính phủ về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục - đào tạo, đồng thời tạo nền tảng để thế hệ trẻ Việt Nam chủ động, có trách nhiệm khi tiếp cận và làm chủ công nghệ AI trong tương lai.

Minh Khang