Cần một hệ thống tiêu chuẩn cho thị trường nhựa tái chế
Để sản phẩm tái chế từ nhựa không chỉ hiện diện lặng lẽ mà trở thành lựa chọn phổ biến trong đời sống đô thị, điều cần thiết lúc này là một bộ khung chính sách, từ tiêu chuẩn kỹ thuật, nhãn nhận diện đến cơ chế khuyến khích tiêu dùng xanh.
Tiềm năng của nhựa tái chế
Nhựa đang hiện diện trong gần như mọi mặt đời sống đô thị, từ hộp đựng thực phẩm, chai nước, bao bì đến vật dụng gia đình. Khi lượng tiêu thụ tăng nhanh, rác thải nhựa trở thành gánh nặng lớn cho môi trường, đòi hỏi các địa phương phải tìm giải pháp xử lý bền vững hơn.
Trong xu hướng đó, sản phẩm tái chế từ nhựa đang được xem là một bước đi cần thiết để rác thải có thể “quay trở lại” phục vụ đời sống, thay vì nằm mãi trong bãi chôn lấp.
Trong quá trình khảo sát thực địa của các chuyên gia thuộc Dự án “Lồng ghép chống chịu biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường để phát triển các đô thị xanh” do Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại nhiều địa phương, như: Hà Nội, Nghệ An, Hưng Yên và thành phố Hồ Chí Minh…., hoạt động tái chế nhựa đang diễn ra khá rộng rãi. Các cơ sở thu gom và tái chế đã sản xuất nhiều mặt hàng từ nhựa phế liệu: Chai lọ, pallet, tấm ốp, chậu cây hay vật dụng phục vụ nông nghiệp. Những sản phẩm này cũng xuất hiện ngày càng nhiều ở các chợ dân sinh.
Nhiều giải pháp phát triển thị trường bền vững
Tuy vậy, nhóm khảo sát cho biết, tình trạng phổ biến là sản phẩm tái chế và sản phẩm làm từ nhựa nguyên sinh được bày bán lẫn lộn, gần như không có dấu hiệu nhận diện.
Các chuyên gia của dự án nhận định, thị trường chỉ có thể phát triển bền vững, nếu có hệ thống tiêu chuẩn rõ ràng cho sản phẩm tái chế từ nhựa. Việc ban hành quy chuẩn nhận diện chẳng hạn như nhãn “tái chế”, thông tin về loại nhựa tái chế, công nghệ sử dụng, sẽ giúp người dân dễ dàng nhận biết và đưa ra lựa chọn đúng.
Song song đó, truyền thông cộng đồng cần được đẩy mạnh để người dân hiểu rằng, việc lựa chọn sản phẩm tái chế từ nhựa, không chỉ giúp giảm ô nhiễm vi nhựa, mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính. Sự thay đổi hành vi của người tiêu dùng sẽ là lực đẩy quan trọng giúp thị trường chuyển động.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng đến nền kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát triển đô thị xanh, sản phẩm tái chế từ nhựa mang lại lợi ích kép, như giảm lượng chất thải tồn đọng và mở ra ngành kinh tế mới dựa trên việc tái sử dụng tài nguyên. Các chuyên gia cho rằng, khi thị trường minh bạch hơn, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư công nghệ, cải thiện chất lượng và mở rộng quy mô, từ đó tạo ra chuỗi giá trị bền vững cho vật liệu tái chế.
Khảo sát của Dự án “Lồng ghép chống chịu biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường để phát triển các đô thị xanh” cho thấy, tiềm năng của thị trường là có thật. Điều cần thiết lúc này là một bộ khung chính sách, từ tiêu chuẩn kỹ thuật, nhãn nhận diện đến cơ chế khuyến khích tiêu dùng xanh, để sản phẩm tái chế từ nhựa không chỉ hiện diện lặng lẽ mà trở thành lựa chọn phổ biến trong đời sống đô thị.