Hà Nội “số hóa” hoạt động đỗ xe bằng nền tảng thanh toán thông minh

Phù hợp xu hướng tiêu dùng hiện đại

Việc mở rộng các điểm trông giữ phương tiện áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành xu hướng phù hợp với nhu cầu tiêu dùng hiện đại của người dân Thủ đô.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, đến thời điểm hiện tại, toàn thành phố đã có 405 bãi và điểm trông giữ triển khai hình thức thanh toán điện tử. Trong số này, Công ty VETC đang cung cấp dịch vụ tại 234 điểm, gồm 134 điểm dành cho ô tô và 100 điểm phục vụ xe máy; Công ty VDTC triển khai tại 171 điểm, với 162 điểm cho ô tô và 9 điểm cho xe máy. Việc hai đơn vị cùng tham gia cung cấp giải pháp thanh toán đã góp phần tạo nền tảng vững chắc cho quá trình số hóa hoạt động trông giữ phương tiện.

Những con số thống kê gần đây cho thấy hiệu quả rõ rệt. Tổng số lượt thanh toán không dùng tiền mặt đạt 843.892 lượt, tương đương 94,9% tổng giao dịch và cao hơn khá nhiều so với tỷ lệ 88,6% trong giai đoạn 1. Ngược lại, thanh toán bằng tiền mặt chỉ còn 45.172 lượt, chiếm vỏn vẹn 5,1%. Đây là sự chuyển dịch thể hiện rõ sự chủ động của người dân trong việc tiếp cận các phương thức thanh toán hiện đại.

Riêng đối với xe máy, số lượt thanh toán qua mã QR đạt 565.954 lượt, chiếm 93,1% và tăng hơn 7% so với giai đoạn trước - một mức tăng thể hiện tính tiện dụng và sự phù hợp của công nghệ QR trong nhóm phương tiện phổ biến nhất. Với ô tô, các hình thức thanh toán điện tử như mã QR, VETC hay ePass được sử dụng tới 268.938 lượt, đạt tỷ lệ 98,9%, gần như thay thế hoàn toàn giao dịch tiền mặt tại nhiều bãi giữ xe.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt tại các điểm trông giữ phương tiện đang cho thấy nhiều hiệu quả rõ rệt. Hình thức này giúp người dân không phải chuẩn bị tiền lẻ, giảm thời gian chờ đợi và hạn chế các sai sót phát sinh trong quá trình thu - trả phí.

Các phương thức thanh toán điện tử phong phú như quét mã QR, ví điện tử hay thẻ trả trước cũng góp phần rút ngắn thao tác, khiến việc gửi xe trở nên thuận tiện hơn. Đáng chú ý, quy trình thanh toán số hóa giúp tăng tính minh bạch, giảm nguy cơ thất thoát và hỗ trợ cơ quan quản lý kiểm soát hoạt động trông giữ phương tiện hiệu quả hơn.

Sự thay đổi thói quen tiêu dùng này cũng cho thấy bộ mặt mới trong hoạt động dịch vụ đô thị: Hiện đại hơn, tiện lợi hơn và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số mà Hà Nội đang nỗ lực thúc đẩy thời gian qua.

Đề xuất các giải pháp mở rộng

Dù ghi nhận bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy thanh toán điện tử tại các điểm trông giữ phương tiện, quá trình triển khai trên thực tế vẫn còn những vấn đề đặt ra. Nhiều phản ánh cho thấy công tác nhận diện, tổ chức và vận hành tại một số bãi gửi xe chưa theo kịp tốc độ mở rộng của hệ thống. Chính vì vậy, bên cạnh những kết quả tích cực, việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt tại một số điểm đỗ ở Hà Nội vẫn tồn tại những hạn chế cần tiếp tục được hoàn thiện.

Hiện tại, một số bãi trông giữ chưa có hình ảnh nhận diện riêng, nên người dân đôi khi khó phân biệt giữa các điểm đã áp dụng công nghệ và các điểm chưa triển khai. Một số bãi đã đăng ký nhưng giao dịch thực tế chưa phát sinh nhiều.

Hạ tầng công nghệ tại một số điểm trông giữ vẫn còn gặp trục trặc như kết nối mạng đôi khi chưa ổn định, hệ thống xử lý dữ liệu bị gián đoạn. Ở chiều ngược lại, một bộ phận người dân - đặc biệt là người cao tuổi vẫn ưu tiên sử dụng tiền mặt, chưa quen với các phương thức thanh toán điện tử.

Ngoài ra, một số đơn vị quản lý bãi gửi xe hiện chưa có giải pháp hỗ trợ phù hợp đối với học sinh hoặc những người không sử dụng điện thoại thông minh, thiếu kết nối 3G/4G. Điều này khiến việc áp dụng công nghệ chưa thể triển khai đồng đều cho mọi nhóm đối tượng.

Trước thực trạng này, Sở Xây dựng đã kiến nghị UBND TP và các sở, ngành liên quan cần triển khai đồng bộ, chính thức áp dụng công nghệ trong tìm kiếm và thanh toán tại tất cả các điểm trông giữ phương tiện đã được cấp phép. Đồng thời, cơ quan chức năng cần ban hành chế tài xử lý phù hợp với các hành vi vi phạm trong hoạt động trông giữ xe thông minh, cũng như có chính sách hỗ trợ các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là các điểm nhỏ hoặc điểm trông giữ xe đạp, xe máy.

Một trong những giải pháp được đề xuất là phát triển ứng dụng di động cung cấp thông tin bãi đỗ hợp pháp, giá, sức chứa và giờ hoạt động, đồng thời cho phép người dân đặt chỗ trước giờ cao điểm nhằm giảm tình trạng đỗ xe sai quy định. Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến hoạt động trông giữ phương tiện.

Chấn chỉnh hoạt động đối với các đơn vị trông giữ xe, nâng cao ý thức nhân viên và đảm bảo thực hiện đúng quy định: thu đúng giá, đúng diện tích, có đầy đủ biển báo, đồng phục và nội quy. Các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ cũng cần đẩy nhanh việc tích hợp dữ liệu lên nền tảng iHanoi – Công dân Thủ đô số, đồng thời cung cấp dữ liệu minh bạch cho cơ quan quản lý để đối chiếu doanh thu và nâng cao hiệu quả giám sát.

Ngoài ra, việc tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống nhằm tăng tốc độ xử lý, đảm bảo chính xác, thuận tiện cho người dân, đồng thời giảm chi phí đầu tư và bảo trì cũng là điều cần thiết để mở rộng mô hình. Những cải tiến này không chỉ giúp người dân dễ dàng sử dụng dịch vụ mà còn góp phần minh bạch hóa nguồn thu, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Vũ Đậu