Hàng trăm người dân tham dự phiên tòa giả định về IUU đầu tiên tại Gia Lai

Tham dự phiên tòa gồm có: bà Võ Thị Thu Hòa, Tỉnh ủy viên-Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy UBND tỉnh Gia Lai; ông Văn Thanh Gia, Phó Chánh án TAND tỉnh Gia Lai; Thượng tá Phạm Hồng Thắng, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai; Trung tá Nguyễn Tấn Tùng, Chánh án Tòa án Quân sự khu vực 1 - Quân khu 5; Nhà báo Nguyễn Hải Đăng, Phụ trách Văn phòng đại diện Báo Công lý tại Đà Nẵng cùng đại diện Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban Dân vận và Tuyên giáo tỉnh, chính quyền địa phương…

Đặc biệt, phiên tòa còn có sự tham gia theo dõi của hơn 100 bà con nhân dân, ngư dân và khoảng 150 đoàn viên, thanh niên cùng nhiều cơ quan báo chí trên địa bàn đến dự, đưa tin.

Phát biểu khai mạc tại phiên tòa giả định, ông Nguyễn Văn Thanh, Chánh án TAND khu vực 1-Gia Lai, cho biết: Ngày 23/10/2017, Ủy ban châu Âu (EC) đã rút “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.

Từ thời điểm đó đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (gọi tắt là chống khai thác IUU), trên cả nước đã đạt nhiều kết quả quan trọng.

Dự kiến trong thời gian sắp tới, Đoàn Thanh tra EC sang làm việc tại Việt Nam lần thứ 5, để kiểm tra, xem xét việc gỡ bỏ “Thẻ vàng” của EC đối với thủy sản của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Châu Âu. Đây là dịp đặc biệt quan trọng để Việt Nam chứng minh những nỗ lực không ngừng nghỉ trong những năm qua trong công tác chống khai thác IUU.

Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản; đồng thời tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền chống khai thác IUU, Báo Công lý – Cơ quan ngôn luận của TAND tối cao, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, TAND khu vực 1, VKSND khu vực 1 - Gia Lai, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương phối hợp tổ chức “Phiên tòa giả định”, tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU cho cán bộ, nhân dân trên địa bàn.

Chánh án Nguyễn Văn Thanh, nhấn mạnh: “Thông qua chương trình hôm nay, Ban tổ chức mong muốn các cơ quan chức năng, đặc biệt là bà con ngư dân nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tập thể, cá nhân, phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác phòng, chống khai thác IUU. Từ đó đóng góp tích cực làm tốt công tác chuẩn bị phục vụ Đoàn Thanh tra EC sang làm việc tại Việt Nam lần thứ 5”.

Cáo trạng truy tố, với mục đích đưa tàu qua vùng biển nước ngoài đánh bắt sẽ thu được nhiều nguồn lợi thủy sản hơn, thu lợi cao hơn đánh bắt ở vùng biển Việt Nam, Trần Văn Khánh là chủ tàu đã bàn bạc, phân công Dương Minh Hiền dùng cặp tàu có số hiệu BĐ 00xx-TS, BĐ 00xy-TS tổ chức đưa 06 người khác (chưa tính Khánh và Hiền) ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cụ thể là qua vùng biển của nước C. khai thác thủy sản trái phép.

Trần Văn Khánh còn chỉ đạo Dương Minh Hiền phân công ngư dân xoá số tàu cá và tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình để gửi cho người khác cất giữ nhằm tránh cơ quan chức năng của Việt Nam phát hiện.

Hành vi đó của bị cáo Trần Văn Khánh và Dương Minh Hiền là hành vi nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính và ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của Việt Nam.

Do đó, VKSND khu vực 1 đề nghị phải xử lý nghiêm hành vi “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử” của Trần Văn Khánh và Dương Minh Hiền theo đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa, các bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi vi phạm pháp luật mà mình đã gây ra.

HĐXX nhận định, hành vi phạm tội mà các bị cáo gây ra đối với tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” là rất nghiêm trọng, đối với tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử” là nghiêm trọng.

Xét vai trò đồng phạm của các bị cáo trong vụ án cho thấy, đối với bị cáo Trần Văn Khánh là người giữ vai trò chủ mưu, Khánh cung cấp phương tiện và trực tiếp chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cho Hiền tuyển ngư phủ, cho ngư phủ ứng tiền, quản lý tàu và đưa ngư phủ qua nước C. khai thác thuỷ hải sản trái phép để thu lợi.

Mặt khác, Khánh nhận thức rõ việc đưa tàu, ngư phủ qua vùng biển nước C. là vi phạm pháp luật, nên sử dụng nhiều thủ đoạn để qua mặt cơ quan chức năng Việt Nam như: chỉ đạo tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình, xóa và kẻ, vẽ lại số hiệu tàu. Đồng thời Khánh cũng là người hưởng lợi nhiều nhất với 60% lợi nhuận thu được. Do đó, bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự chính trong vụ án.

Đối với bị cáo Dương Minh Hiền là thuyền trưởng tàu CT 00xx-TS. Hiền trực tiếp nhận, thực hiện đúng theo sự chỉ đạo của Khánh tuyển, cho ngư phủ ứng tiền để đưa tàu và ngư phủ qua vùng biển nước ngoài để đánh bắt thuỷ sản trái phép, phân công cho ngư phủ tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình. Do đó, bị cáo Hiền phải chịu trách nhiệm hình sự là người thực hành tích cực sau bị cáo Khánh.

Sau quá trình xét hỏi và tranh tụng, HĐXX TAND khu vực 1-Gia Lai tuyên các bị cáo Trần Văn Khánh, Dương Minh Hiền phạm tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử”.

Áp dụng điểm c, khoản 2, Điều 348; điểm e, khoản 2, Điều 287; Điều 17; Điều 38; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm a khoản 1 Điều 52; Điều 58 Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Khánh: 06 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và 04 năm tù về tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử”, tổng hợp hình phạt chung của hai tội là 10 năm tù.

Xử phạt bị cáo Hiền 05 năm tù về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và 03 năm tù về tội “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử”, tổng hợp chung 2 hình phạt là 8 năm tù.

Việc Báo Công lý và các cơ quan liên quan tổ chức phiên tòa giả định về IUU tại Gia Lai là hình thức tuyên truyền phổ biến pháp luật rất hiệu quả và lan tỏa. Đây cũng là dịp để người dân tiếp cận với pháp luật một cách thực tế, dễ hiểu, đặc biệt là những quy định về khai thác hải sản và những hậu quả, cũng như chế tài xử lý khi vi phạm các quy định về IUU.

Qua đây, mong rằng các cơ quan chức năng, đặc biệt là bà con ngư dân nâng cao nhận thức, trách nhiệm, phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác phòng, chống khai thác IUU. Từ đó, có những đóng góp tích cực cho công tác chuẩn bị phục vụ Đoàn Thanh tra EC sang làm việc tại Việt Nam lần thứ 5.

Sau khi kết thúc phiên tòa, Báo Công lý đã trao tặng 20 suất quà (mỗi suất 1 triệu đồng) cho bà con ngư dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn; Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai cũng đã phát tờ rơi tuyên truyền về Luật Biên phòng Việt Nam; đại diện Ban tổ chức giải đáp những thắc mắc của bà con ngư dân về các vấn đề liên quan…

Trần Sỹ-Đức Hồ