Tổng Bí thư: Mục tiêu cuối cùng là người dân phải được thụ hưởng
Sáng 25/11, Quốc hội thảo luận tại tổ về Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035; chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035.
Phát biểu tại họp tổ về chủ trương đầu tư hai chương trình mục tiêu quốc gia trong lĩnh vực giáo dục và y tế, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định văn hóa, y tế và giáo dục là ba trụ cột quan trọng, vừa là mục tiêu vừa là động lực của phát triển. Đầu tư cho hai chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục, y tế chính là đầu tư cho nguồn nhân lực.
Tổng Bí thư cho rằng, chương trình mục tiêu quốc gia cần rõ cơ quan chủ trì và mục tiêu đến đâu, không được trùng lặp với các chương trình trước đây và mục tiêu cuối cùng phải là người dân được thụ hưởng.
Theo Tổng Bí thư hai chương trình này có tên là "mục tiêu quốc gia" nên đích hướng đến không phải của riêng ngành y tế hay ngành giáo dục mà phải vượt ra khỏi khuôn khổ của từng lĩnh vực và toàn xã hội phải vào cuộc.

Về tổng thể hai chương trình, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị cần rà soát để tránh trùng lặp, quá nhiều mục tiêu quốc gia khiến nguồn lực phân tán. Phân định rõ ranh giới để triển khai, không để xảy ra tình trạng kết quả mục tiêu chung chung.
Đi vào vấn đề cụ thể, về y tế, Tổng Bí thư nhấn mạnh, cần xác định rõ sẽ đạt được điều gì khi xây dựng, trong đó đến năm 2030 ngành y tế, việc khám sức khỏe cho nhân dân phải đạt được mục tiêu cụ thể.
Tổng Bí thư cho rằng trong lĩnh vực y tế thì chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân rất quan trọng. Cùng với đó, cần quan tâm đến hệ thống y tế dự phòng, bởi thực tế hiện nay y tế dự phòng kém phát triển nên dịch bệnh còn bùng phát nhiều.
Đồng thời nhấn mạnh phải xử lý tận gốc nguyên nhân của bệnh không lây nhiễm, bắt nguồn từ môi trường sống, nước sinh hoạt và an toàn thực phẩm; yêu cầu "phải giải quyết tận gốc, nguyên nhân gây ra bệnh chứ không phải chỉ tập trung vào công tác điều trị, chăm sóc của ngành y tế".
Liên quan đến Chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục, Tổng Bí thư nhấn mạnh việc xây dựng trường ở các xã biên giới phải đúng chuẩn Bộ Giáo dục và Đào tạo, có điều kiện dạy tiếng Anh, tin học, có đủ hạng mục cần thiết kể cả dạy bơi cho trẻ miền núi trong bối cảnh ngập lụt, không thể làm qua loa.
Tổng Bí thư cho rằng, mục tiêu chúng ta đặt ra rất nhiều, trong đó, các đại biểu góp ý nhiều liên quan đến biên chế của giáo viên và tình trạng nhiều nơi thiếu, thừa giáo viên, những khó khăn ở các trường miền núi, vùng sâu, vùng xa… Yêu cầu các địa phương phải chủ động trong việc quản lý biên chế cũng như bảo đảm đủ trường, lớp để các cháu được đến trường.
Tổng Bí thư chia sẻ thông tin vừa qua Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các tỉnh biên giới tổ chức lễ khởi công đồng loạt các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền để các cháu được đến trường học hành một cách thuận lợi nhất. Nhờ đó, các cháu được vào trường học bình đẳng như nhau và có môi trường để học tập chứ không phải chỉ được đến trường thôi.
Tổng Bí thư nhấn mạnh ý nghĩa, tầm quan trọng của việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền thời gian qua, với việc đầu tư trường lớp kiên cố, phòng học tiếng Anh, có nhà thể chất, bể bơi..., qua đó góp phần đào tạo toàn diện về giáo dục, thể chất, kỹ năng sống cho các cháu. Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các đơn vị liên quan tiếp tục triển khai và xây nhiều trường theo mô hình này, hoàn thành trước năm 2030 để đáp ứng nhu cầu thực tế hiện nay ở các địa phương.
Tổng Bí thư cũng chỉ rõ bất cập hiện nay, đó là mặc dù tiếng Anh đã là ngôn ngữ thứ hai nhưng số lượng giáo viên tiếng Anh còn rất hạn chế. Trong Chương trình mục tiêu quốc gia mới chỉ quan tâm đến cơ sở vật chất (xây trường, xây lớp…) mà chưa chú trọng đến công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực của cả y tế và giáo dục. Vì thế, việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phải được thực hiện đồng bộ với các chương trình khác để đạt mục tiêu lớn hơn.
Tổng Bí thư chỉ rõ, Chương trình mục tiêu quốc gia phải hướng đến những người yếu thế, những mảnh đời này bằng những công việc cụ thể. Chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục vừa phải bảo đảm tính giáo dục, khoa học và theo một quy trình chuẩn từ mẫu giáo cho đến đại học và sau đại học. Muốn phát triển được đất nước, muốn năng suất lao động cao thì phải có giáo dục - đào tạo, trong đó, làm sao cho việc học, đào tạo nguồn nhân lực con người phải đạt hiệu quả cao nhất.
Tổng Bí thư yêu cầu cả hai chương trình mục tiêu quốc gia phải lượng hóa rõ ràng: bao nhiêu giáo viên cần đào tạo, bao nhiêu bác sĩ cần bổ sung, từng địa phương cần nguồn lực thế nào. Chỉ với các chỉ tiêu cụ thể, chương trình mới tránh dàn trải, triển khai đồng bộ và mang lại hiệu quả thực chất cho người dân.