TAND tỉnh Lào Cai tổ chức phiên tòa giả định về phòng chống tội phạm mạng

Tham dự chương trình có ông Phạm Hồng Quân, Phó Chánh án TAND tỉnh Lào Cai; Thượng tá Lê Cao Bách, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lào Cai; Cô Nguyễn Thị Thu, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ (ở phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai) cùng hơn 1000 học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai.

Phiên tòa giả định mô phỏng một vụ án xảy ra trên địa bàn tỉnh Yên Hòa, được tổ chức theo trình tự xét xử sơ thẩm của TAND, gồm các thành phần: Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Kiểm sát viên, bị cáo… Các vai diễn do TAND khu vực 1 - Yên Hòa, đảm trách.

Theo cáo trạng, Hoàng Quang Tuấn (31 tuổi) và Lương Quang Long (24 tuổi), đều trú xã Trung Hiếu, huyện Vũng Liêm, tỉnh Yên Hòa, đã dùng thủ đoạn đánh cắp tài khoản Facebook để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Ngày 25/10/2024, Long cùng Tuấn truy cập bất hợp pháp tài khoản Facebook “Trang Thỏ” của chị Nguyễn Vân Trang. Từ tài khoản này, hai bị cáo nhắn tin cho anh Phạm Hồng Phong, lừa anh chuyển 888.000 đồng. Long hưởng 400.000 đồng, Tuấn nhận 480.000 đồng.

Ngày 30/11/2024, Tuấn tiếp tục chiếm quyền tài khoản Facebook “Huyền Bon” của chị Khiếu Thị Huyền. Từ tài khoản này, Tuấn nhắn tin cho chị Nguyễn Thu Thủy, yêu cầu gửi hai thẻ cào Viettel mệnh giá 100.000 đồng. Cùng ngày, Tuấn dùng tài khoản “Huyền Bon” nhắn tin lừa chị Phạm Thị Thanh Thảo chuyển thêm 300.000 đồng.

Sau đó, Tuấn đưa tài khoản bị chiếm đoạt cho Long để tiếp tục thực hiện hành vi lừa đảo, thậm chí rao bán với giá 200.000 đồng, nhưng chưa kịp thực hiện thì bị lực lượng công an phát hiện, bắt giữ.

Kết quả điều tra cho thấy hai bị cáo sử dụng website rentcode.co để thuê số điện thoại ảo trong thời gian ngắn. Sau đó, chúng thực hiện quy trình “quên mật khẩu” trên Facebook, sử dụng số điện thoại ảo để nhận mã xác thực.

Khi có mã, Tuấn và Long thay đổi mật khẩu, đổi địa chỉ email, số điện thoại liên kết rồi thiết lập mã bảo mật, hoàn toàn chiếm quyền kiểm soát tài khoản của bị hại.

Tại phiên tòa, anh Phạm Hồng Phong và chị Nguyễn Thu Thủy có mặt, xác nhận việc bị chiếm đoạt tài sản và đề nghị xử lý nghiêm các bị cáo nhằm răn đe, phòng ngừa chung.

Theo đại diện Viện Kiểm sát, các bị cáo không có tiền án, tiền sự, khai báo thành khẩn và tỏ thái độ ăn năn, được xem là tình tiết giảm nhẹ. Riêng bị cáo Long được áp dụng thêm một tình tiết giảm nhẹ nhân đạo theo luật định.

HĐXX nhận định, các bị cáo Hoàng Quang Tuấn, Lương Quang Long đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội, lời khai nhận tội của các bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, lời khai của bị hại và các tài liệu, chứng cứ khác đã có trong hồ sơ vụ án.

Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Yên Hòa truy tố các bị cáo về tội “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” quy định tại điểm b khoản 2 Điều 290 Bộ luật hình sự là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Sau khi nghị án, HĐXX đã tuyên phạt bị cáo Hoàng Quang Tuấn 2 năm tù và bị cáo Lương Quang Long mức án 1 năm 3 tháng tù cùng về tội “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản”.

Sau khi kết thúc phiên tòa, Ban Tổ chức đã tổ chức buổi tọa đàm trao đổi, chia sẻ những vấn đề thiết thực để giúp học sinh hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật về phòng chống tội phạm mạng giúp học sinh có được nhận thức đúng đắn về hậu quả pháp lý và xã hội khi vi phạm pháp luật về phòng chống tội phạm mạng.

Trao đổi với phóng viên, cô Nguyễn Thị Thu - Hiệu trưởng Trường chuyên THPT Nguyễn Huệ đánh giá cao mô hình phiên tòa giả định đã giúp học sinh “học bằng mắt thấy, tai nghe”, hiểu rõ bản chất, hậu quả của việc sử dụng không gian mạng và biện pháp an toàn trên không gian mạng qua những tình huống có thật. Đây là cách giáo dục hiệu quả và chạm đến cảm xúc học sinh nhất. Tôi mong muốn kết hợp nhiều buổi giáo dục như thế này cho các em học sinh. Qua đây, tôi xin cảm ơn các cơ quan, đơn vị đã phối hợp, đồng hành cùng nhà trường trong hoạt động giáo dục của nhà trường.

Em Đỗ Hà My, học sinh lớp 11 (Chuyên Địa) Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành cho biết: "Đây là lần đầu tiên em được trực tiếp quan sát một phiên xét xử được mô phỏng chân thực như vậy, em cảm thấy rất hứng thú và ấn tượng. Không khí nghiêm túc của phiên tòa, cách HĐXX làm việc và phần tham gia của các nhân vật khiến em hiểu hơn về quy trình xét xử trong thực tế. Qua các tình huống được tái hiện, em nhận thấy rằng những hành vi vi phạm trên không gian mạng dù nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả pháp lý rất nghiêm trọng. Phiên tòa thực sự giúp em ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình khi sử dụng Internet".

"Sau phiên tòa giả định hôm nay, em đã tiếp thu được rất nhiều kiến thức pháp luật, đặc biệt là các quy định liên quan đến an ninh mạng, hành vi vi phạm thường gặp và mức xử phạt tương ứng. Em cũng hiểu rõ hơn về cách nhận diện những rủi ro, thủ đoạn lừa đảo trực tuyến và hậu quả pháp lý của việc chia sẻ thông tin sai, bị lộ dữ liệu hoặc tiếp tay cho hành vi phạm tội trên mạng. Điều khiến em ấn tượng nhất là phiên tòa được dàn dựng rất chân thực, giúp em nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của việc sử dụng Internet an toàn, văn minh và có trách nhiệm", em Hà My chia sẻ thêm.

Sau phiên toà giả định, các cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lào Cai đã tổ chức giao lưu bằng hình thức hỏi đáp cùng các em học sinh với câu hỏi, tình huống rất sát thực tế, giúp các em có nhiều thông tin, kiến thức và biết xử lý tình huống khi trực tiếp đối mặt nếu xảy ra...

Phiên tòa giả định diễn ra thành công góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật cho học sinh và người dân về các biện pháp phòng ngừa tội phạm mạng trong đời sống hàng ngày.

Cơ quan chức năng nhấn mạnh, mỗi cá nhân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mã xác thực cho bất kỳ ai trong mọi tình huống; không sử dụng số điện thoại hay email có mức độ bảo mật thấp để đăng ký các tài khoản quan trọng; đồng thời nâng cao cảnh giác trước các tin nhắn có nội dung "vay nhanh", "nhờ chuyển tiền", "gửi thẻ cào", kể cả khi xuất hiện dưới danh nghĩa người quen hoặc bạn bè. Đây là những lưu ý thiết yếu, góp phần bảo vệ người dân trước các chiêu thức lừa đảo ngày càng tinh vi trên không gian mạng.

Quang Thuận