Thái Nguyên nỗ lực giảm nghèo đa chiều, hướng tới phát triển bền vững

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến đầu năm 2025, toàn tỉnh Thái Nguyên hiện có 23.061 hộ nghèo (5,46%) và 15.482 hộ cận nghèo (3,67%), trong đó 83,93% là đồng bào dân tộc thiểu số. Mặc dù tỷ lệ nghèo giảm qua từng năm, nhưng vẫn đặt ra thách thức lớn trong hành trình thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều.

Toàn tỉnh hiện vẫn có 7.900 hộ thiếu việc làm, gồm 5.801 hộ nghèo và 2.099 hộ cận nghèo; 8.976 hộ có hơn 50% thành viên là người phụ thuộc; hơn 5.060 hộ nghèo, cận nghèo có trẻ em suy dinh dưỡng và 3.764 hộ chưa được bao phủ bảo hiểm y tế. Bên cạnh đó, 4.169 hộ thiếu diện tích nhà ở, 3.616 hộ chưa tiếp cận nước sạch và 16.574 hộ chưa có nhà tiêu hợp vệ sinh – những yếu tố cho thấy nhiều chỉ số nghèo vẫn còn ở mức đáng lo ngại.

Không chỉ thiếu thốn về nguồn lực, nhiều hộ còn đứng trước nguy cơ tái nghèo do thiên tai. Sau mỗi đợt mưa lũ, hàng loạt tuyến đường bị sạt lở, cầu cống hư hỏng khiến hoạt động sản xuất và đời sống của người dân miền núi bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trước thực trạng này, Thái Nguyên đang triển khai nhiều giải pháp thiết thực. Trong 9 tháng đầu năm 2025, tỉnh đã mở 57 lớp tập huấn, thu hút trên 12.000 lượt người tham gia, nhằm nâng cao kỹ năng sản xuất cho hợp tác xã, tổ hợp tác và các hộ nghèo. Tỷ lệ lao động nghèo được hỗ trợ đào tạo nghề đạt 65%, hơn 1.200 người đã có việc làm ổn định.

Một điểm nhấn nổi bật là việc thực hiện Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát theo Công điện 102/CD-TTg ngày 6/10/2024. Tính đến 8/8/2025, tỉnh đã hoàn thành hỗ trợ 6.953 hộ, trong đó 5.426 hộ xây mới và 1.527 hộ sửa chữa, hoàn thành 100% mục tiêu đề ra.

Ngoài đầu tư về nhà ở, Thái Nguyên chú trọng đổi mới phương thức sản xuất. Tỉnh đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng khoa học – kỹ thuật vào nông nghiệp để tăng năng suất và giảm phụ thuộc vào lao động thủ công. Song song với đó, 25 mô hình phát triển sinh kế tại các xã đặc biệt khó khăn đã thu hút hơn 3.500 hộ tham gia, tạo doanh thu bình quân 80–100 triệu đồng/năm từ trồng dược liệu, chăn nuôi gia súc bản địa, sản xuất hữu cơ và du lịch cộng đồng.

Năm 2025, tổng vốn dành cho công tác giảm nghèo đạt hơn 230 tỷ đồng. Trong đó 60% đến từ ngân sách Trung ương, phần còn lại là nguồn lồng ghép và xã hội hóa. Việc phân bổ vốn được tỉnh thực hiện theo hướng ưu tiên khu vực đặc biệt khó khăn, bảo đảm tập trung, tránh dàn trải.

Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi sinh kế gắn với kinh tế xanh, ứng dụng công nghệ số trong dự báo thị trường, quản lý dữ liệu lao động và kết nối cung – cầu việc làm. Nhiều mô hình nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu được xây dựng theo chuỗi giá trị liên kết giữa doanh nghiệp – hợp tác xã – hộ dân.

Theo ông Nguyễn Thành Nam, Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, tỉnh đang phát triển mô hình hợp tác xã kiểu mới, hướng tới nông nghiệp công nghệ cao nhằm nâng cao năng suất và thu nhập cho người dân, giúp hộ nghèo “không chỉ thoát nghèo mà còn có cơ hội vươn lên làm giàu”.

Cùng với đó, các phong trào thi đua vì người nghèo tiếp tục được lan tỏa, nhiều tập thể và cá nhân được biểu dương, tạo động lực cho cộng đồng chung tay thực hiện mục tiêu giảm nghèo.

Giảm nghèo bền vững là quá trình lâu dài, nhưng với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, Thái Nguyên đang bước từng bước chắc chắn hướng tới phát triển bao trùm, thu hẹp khoảng cách và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

PV