Cao Bằng chuyển mình mạnh mẽ trong hành trình giảm nghèo bền vững
Không chỉ là những con số giảm nghèo ấn tượng, điều đáng quý hơn ở Cao Bằng là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Từ việc phụ thuộc vào chính sách hỗ trợ, họ đã chủ động học nghề, vay vốn, phát triển sản xuất, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Những năm gần đây, công tác giảm nghèo tại Cao Bằng đã có bước tiến rõ nét cả về quy mô lẫn chất lượng. Kinh tế chủ yếu dựa vào nông - lâm nghiệp, song nhờ nỗ lực của hệ thống chính trị cùng sự chung tay của cộng đồng, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh đã giảm nhanh và bền vững hơn so với mục tiêu kế hoạch.
Theo thống kê, năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 24,71% xuống còn 20,04%, tương đương hơn 6.000 hộ thoát nghèo. Đặc biệt, tại các huyện nghèo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ giảm đạt trung bình 5–6%, vượt xa chỉ tiêu đề ra, bước sang năm 2025, tỉnh đặt mục tiêu giảm thêm ít nhất 4%.
Tín dụng chính sách – đòn bẩy giúp đồng bào vươn lên
Cao Bằng hiện có tới 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, thu nhập thấp. Xác định vốn là yếu tố then chốt trong công tác giảm nghèo, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) tỉnh đã chủ động phối hợp với các cấp, ngành, đưa nguồn vốn ưu đãi đến tận thôn, bản, giúp người dân vùng sâu, vùng xa có cơ hội tiếp cận tín dụng chính sách nhanh chóng, thuận lợi.
Đến giữa năm 2025, tổng nguồn vốn chính sách của tỉnh đạt hơn 5.022 tỷ đồng, tăng hơn 350 tỷ đồng so với năm 2024. 6 tháng đầu năm, NHCSXH đã giải ngân hơn 1.000 tỷ đồng cho 14.000 lượt hộ vay, trong đó nhóm hộ nghèo và cận nghèo chiếm hơn 21%.
Các chương trình cho vay giải quyết việc làm cũng phát huy hiệu quả, giúp hơn 1.000 lao động địa phương có công việc ổn định, nâng tổng dư nợ cho vay việc làm lên hơn 2.000 tỷ đồng. Nhờ nguồn vốn này, hàng nghìn hộ dân đã có điều kiện mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế hộ, tạo sinh kế bền vững ngay tại địa phương.
Bên cạnh hỗ trợ vốn, Cao Bằng coi phát triển nguồn nhân lực là hướng đi lâu dài trong giảm nghèo bền vững. Tỉnh đã đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm, đặc biệt cho lao động nông thôn, người dân tộc thiểu số và phụ nữ miền núi.
Các lớp đào tạo được thiết kế phù hợp với đặc thù từng địa phương, gắn với ngành nghề truyền thống như trồng dược liệu, chăn nuôi hữu cơ, chế biến nông sản, làm nghề mây tre đan, dệt thổ cẩm... Cách làm này giúp người học có thể áp dụng ngay sau khi kết thúc khóa học, góp phần tạo việc làm tại chỗ, giảm tình trạng di cư lao động.
Cùng với đó, tỉnh tích cực lồng ghép các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển kinh tế lâm nghiệp, liên kết sản xuất – tiêu thụ sản phẩm, khuyến khích doanh nghiệp đồng hành cùng nông dân. Mỗi mô hình sinh kế hiệu quả không chỉ mang lại thu nhập cho hộ dân mà còn tạo ra chuỗi tác động lan tỏa, thúc đẩy phát triển kinh tế cộng đồng.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác của Cao Bằng là xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo. Trong giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh có hơn 16.600 hộ được phê duyệt hỗ trợ nhà ở. Đến hết năm 2024, 12.091 căn nhà đã hoàn thành, đạt 72,7% kế hoạch, với tổng kinh phí trên 479 tỷ đồng.
Năm 2025, tỉnh tiếp tục đặt mục tiêu hỗ trợ thêm 7.115 hộ, huy động nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, Quỹ “Vì người nghèo” và đóng góp xã hội hóa. Những căn nhà mới không chỉ là nơi che mưa nắng, mà còn là biểu tượng cho niềm tin, cho khát vọng vươn lên thoát nghèo của đồng bào các dân tộc miền núi.
Thay đổi từ nhận thức – nền tảng của giảm nghèo bền vững
Không chỉ tập trung hỗ trợ vật chất, Cao Bằng đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, vận động, giúp người dân thay đổi tư duy “trông chờ, ỷ lại” vào chính sách. Trong hai năm qua, tỉnh đã tổ chức hàng trăm buổi truyền thông trực tiếp tại cơ sở, phát hành hơn 25.000 tờ rơi, phổ biến mô hình giảm nghèo hiệu quả tới từng thôn, bản.
Nhờ đó, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên. Nhiều hộ chủ động vay vốn, học nghề, đầu tư sản xuất. Một số địa phương đã hình thành nhóm hộ liên kết cùng trồng cây dược liệu, nuôi bò sinh sản, phát triển du lịch cộng đồng. Đây chính là nền tảng quan trọng để bảo đảm kết quả giảm nghèo có tính bền vững, hạn chế tái nghèo.
Ông Nông Thanh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng, cho biết: “Tỉnh đang tiếp tục đổi mới cách làm truyền thông, đưa thông tin đến tận từng hộ dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Chúng tôi kết hợp linh hoạt giữa hình thức truyền thống và nền tảng số, đồng thời phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở – những người hiểu dân, gần dân, để thông điệp giảm nghèo được lan tỏa sâu rộng hơn.”
Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cao Bằng cũng đang phát huy tốt vai trò cầu nối giữa chính quyền và nhân dân, tích cực vận động các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài tỉnh ủng hộ Quỹ “Vì người nghèo” và Quỹ An sinh xã hội. Nguồn lực này được phân bổ công khai, minh bạch, ưu tiên cho các hộ nghèo khó khăn, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào chính sách của Đảng và Nhà nước.
UBND tỉnh xác định, giai đoạn tới, công tác giảm nghèo sẽ tiếp tục được thực hiện theo hướng bền vững, toàn diện, gắn với phát triển sinh kế, tạo việc làm ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tỉnh sẽ đẩy mạnh phân cấp nguồn lực cho cơ sở, tăng tính chủ động, đồng thời lồng ghép hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia khác để phát huy tối đa nguồn lực xã hội.
Từ tín dụng chính sách, đào tạo nghề, xóa nhà tạm đến truyền thông thay đổi nhận thức – mỗi giải pháp đều đang góp phần tạo nên bức tranh mới cho công cuộc giảm nghèo ở Cao Bằng. Hàng nghìn hộ dân đã có việc làm, có nhà ở, có niềm tin vào tương lai.
Với những bước đi bài bản, sáng tạo và quyết liệt, Cao Bằng đang dần hiện thực hóa mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”, khẳng định vị thế của một tỉnh miền núi đang vươn lên mạnh mẽ trong hành trình phát triển bền vững.