TAND TP. Đà Nẵng khẳng định năng lực, trách nhiệm của Tòa án địa phương trong xét xử giám đốc thẩm

Hai vụ án được xem xét đều là các vụ có tính chất nghiêm trọng, phức tạp, liên quan đến việc áp dụng sai tội danh và hình phạt trong xét xử sơ thẩm.

Vụ thứ nhất, liên quan đến bị cáo Nguyễn Trí Tâm (trú phường Hòa Khánh Nam, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng) bị truy tố và xét xử về tội “Cố ý gây thương tích”. Theo hồ sơ, tối 26/11/2023, tại cửa hàng tạp hóa số 199 đường Mẹ Suốt, giữa Tâm và ông Nguyễn Thanh Sơn xảy ra mâu thuẫn nhỏ khi mua bán hàng hóa. Sau khi bị ông Sơn nắm cổ áo, Tâm dùng tay đánh lại, rồi tiếp tục dùng tuýp sắt và kéo tấn công khiến ông Sơn bị thương tích với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể 50%.

TAND quận Liên Chiểu (cũ) đã xử phạt Nguyễn Trí Tâm 6 năm tù về tội “Cố ý gây thương tích”. Tuy nhiên, sau khi rà soát, Chánh án TAND quận Liên Chiểu có văn bản kiến nghị xem xét giám đốc thẩm vì cho rằng hành vi của bị cáo có dấu hiệu của tội “Giết người”.

Qua thẩm tra hồ sơ, TAND TP. Đà Nẵng nhận thấy bị cáo Tâm dùng hung khí nguy hiểm, tấn công liên tiếp vào vùng trọng yếu trên cơ thể bị hại với cường độ cao; chỉ nhờ được cấp cứu kịp thời mà nạn nhân không tử vong. Vì vậy, hành vi của bị cáo đủ yếu tố cấu thành tội “Giết người” theo khoản 1 Điều 123 Bộ luật Hình sự. Tòa án nhân dân TP. Đà Nẵng đã kháng nghị giám đốc thẩm, hủy bản án sơ thẩm để điều tra, truy tố lại đúng quy định.

Vụ thứ hai, liên quan đến bị cáo Lê Quang Hào, Lê Hùng Cường nguyên cán bộ, lãnh đạo Công ty cổ phần Tài chính và Phát triển năng lượng bị xét xử về tội “Hủy hoại rừng” xảy ra tại huyện Tây Giang (tỉnh Quảng Nam (cũ). Trong quá trình thi công công trình đường dây 110kV đấu nối điện từ thủy điện Tr’hy vào lưới điện quốc gia, các bị cáo đã chỉ đạo đơn vị thi công chặt phá cây rừng trong rừng tự nhiên chưa được chuyển đổi mục đích, gây thiệt hại hơn 17.900 m² rừng (trong đó hơn 9.800 m² là rừng phòng hộ), với 152m³ gỗ bị hủy hoại, tổng giá trị thiệt hại hơn 1,27 tỷ đồng.

Tòa án cấp sơ thẩm tuyên phạt bị cáo Hào 36 tháng và Cường 30 tháng cải tạo không giam giữ. Tuy nhiên, xét thấy mức án quá nhẹ, không tương xứng với hậu quả và vai trò chủ mưu của các bị cáo, Hội đồng xét xử phúc thẩm TAND TP. Đà Nẵng đã báo cáo, kiến nghị Chánh án TAND TP xem xét kháng nghị giám đốc thẩm. Qua xem xét, Ủy ban Thẩm phán xác định bản án sơ thẩm có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật hình sự, không bảo đảm tính nghiêm minh, răn đe trong công tác bảo vệ rừng, nên quyết định kháng nghị, hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại.

Việc TAND TP. Đà Nẵng tổ chức xét xử giám đốc thẩm hai vụ án trên đánh dấu bước triển khai thực hiện thẩm quyền mới sau phân cấp của TANDTC, góp phần tăng cường tính độc lập, kịp thời phát hiện và khắc phục những sai sót trong xét xử, bảo đảm việc áp dụng pháp luật hình sự thống nhất, nghiêm minh.

Đây là bước đi quan trọng trong quá trình hiện thực hóa chủ trương phân định thẩm quyền, nâng cao tính độc lập và trách nhiệm của tòa án địa phương trong hoạt động xét xử.

Hai vụ án được xem xét giám đốc thẩm tại Đà Nẵng đều cho thấy sự cần thiết của cơ chế kiểm tra, giám sát nội bộ trong hệ thống Tòa án. Đồng thời, đây là bước đổi mới quan trọng nhằm giảm tải cho cấp trung ương, tăng cường năng lực tự giám sát, tự hoàn thiện trong nội bộ hệ thống Tòa án.

Việc TAND TP. Đà Nẵng tổ chức giám đốc thẩm hai vụ án trên khẳng định năng lực và bản lĩnh của đội ngũ thẩm phán địa phương. Các quyết định hủy án, kháng nghị thể hiện rõ sự chủ động trong đánh giá chứng cứ, vận dụng pháp luật và tinh thần không né tránh sai sót, củng cố chất lượng xét xử, siết chặt kỷ luật nghiệp vụ và khẳng định vai trò “tự soi, tự sửa” trong hệ thống Tòa án.

Hải Nam - Quang Anh