Tuyển sinh đại học từ 2026: Sẽ bỏ xét học bạ, giới hạn nguyện vọng?
Tại Hội nghị Giáo dục đại học năm 2025 diễn ra ngày 18/9 ở Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo gây chú ý khi đề xuất hai thay đổi lớn trong tuyển sinh: Bỏ phương thức xét tuyển bằng học bạ trung học phổ thông (THPT) và giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký, dự kiến áp dụng từ năm 2026.
Sáng 18/9, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức Hội nghị Giáo dục đại học năm 2025 với sự tham dự của đại diện hơn 500 cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng trên cả nước. Tại hội nghị, Bộ đã gửi phiếu khảo sát lấy ý kiến các trường về phương thức tuyển sinh đại học từ năm 2026, trong đó nổi bật là đề xuất bỏ phương thức xét tuyển bằng học bạ THPT và giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký.
GS Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết, hiện có tới 17 phương thức xét tuyển, trong đó xét học bạ chiếm 42,4% số thí sinh, cao hơn cả phương thức dựa trên điểm thi tốt nghiệp THPT (39,1%), còn lại 18,5% là các phương thức khác.
Tuy nhiên, phương thức xét học bạ đang gây nhiều tranh luận do sự chênh lệch trong đánh giá giữa các trường, hiện tượng “làm đẹp học bạ” và nguy cơ thiếu công bằng.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học nhấn mạnh, đã đến lúc cần nhìn nhận toàn diện: Có nên tiếp tục duy trì xét tuyển học bạ THPT trong thời gian tới hay không, nhất là khi nhiều trường đại học lớn đã bắt đầu “nói không” với hình thức này. Trong hơn 120 trường đã công bố phương thức tuyển sinh dự kiến cho năm tới, số trường loại bỏ xét học bạ đang tăng lên rõ rệt.
Về giới hạn nguyện vọng, Bộ GD&ĐT đưa ra các phương án: Tối đa 5 nguyện vọng, tối đa 10 nguyện vọng hoặc không giới hạn như hiện nay. Bộ cũng cho biết sẽ công bố quy chế tuyển sinh sửa đổi, bổ sung nhằm khắc phục những tồn tại trong mùa tuyển sinh 2025, đồng thời bảo đảm tính công bằng, tin cậy và phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Bên cạnh đó, Bộ dự kiến ban hành chính sách ưu tiên khu vực mới cho thí sinh trong bối cảnh sáp nhập các tỉnh, thành phố.
Theo thống kê, năm 2025 có 852.000 thí sinh đăng ký dự thi với 7,6 triệu nguyện vọng vào hơn 4.000 lượt ngành, chương trình đào tạo. Toàn bộ quy trình xét tuyển được thực hiện trực tuyến, từ đăng ký, nộp lệ phí, lọc ảo tới xác nhận nhập học. Riêng nhóm xét tuyển chung miền Bắc do Trường ĐH Bách khoa Hà Nội chủ trì, tổ chức cho 65 cơ sở đào tạo.
Tính đến hết ngày 2/9, đã có 625.477 thí sinh hoàn thành xác nhận nhập học, tăng 13,82% so với năm 2024. Trong đó, riêng khối đại học đạt 613.335 thí sinh, tương đương 52,87% số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT, cao hơn mức 51,3% của năm 2024.
Đáng chú ý, tỷ lệ cơ sở đào tạo tuyển được dưới 30% chỉ tiêu giảm mạnh, chỉ còn 6,5% so với 16,4% năm 2024, cho thấy nhu cầu học tập tăng, thị trường lao động có sức hút hơn và niềm tin xã hội với giáo dục đại học đang được củng cố.
Tuy nhiên, công tác tuyển sinh 2025 vẫn còn hạn chế khi một số cơ sở để xảy ra sai sót, chậm xử lý khiến thí sinh lo lắng. Trong đợt xét tuyển chung, 14 trong hơn 500 đầu mối tuyển sinh có lỗi ảnh hưởng đáng kể đến kết quả trúng tuyển. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn khẳng định các sự cố đã được xử lý kịp thời, bảo đảm không ảnh hưởng tới quyền lợi thí sinh.
Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, việc lấy ý kiến về bỏ xét học bạ và giới hạn nguyện vọng là bước quan trọng nhằm xây dựng phương án tuyển sinh mới công bằng, minh bạch và giảm áp lực không cần thiết cho thí sinh, dự kiến áp dụng từ năm 2026.