Báo Công lý
Thứ Năm, 28/5/2020

Góp ý Dự thảo Luật Dất đai sửa đổi (Kỳ 2): Trách nhiệm của các bên và vấn đề thu hồi đất, giá đất, hình thức giao đất

22/3/2013 10:17 UTC+7
Luật Đất đai đã qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung. Tuy nhiên, quá trình thi hành luật này vẫn bộc lộ nhiều vấn đề bất cập. Hiện nay, vấn đề sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai đang được toàn thể xã hội quan tâm.

Báo Công lý đăng tải một số bài viết liên quan đến những vấn đề cụ thể trong quá trình góp ý kiến dự thảo Luật Đất đai.

Về biện pháp xử lý người vi phạm quy định về quản lý, sử dụng đất, trong dự thảo có quy định về trách nhiệm của người sử dụng đất, người quản lý sử dụng đất, nhưng không quy định rõ biện pháp xử lý người vi phạm và biện pháp xử lý đối với người đứng đầu của tổ chức chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với việc quản lý và sử dụng đất. Về vấn đề này có thể quy định trong luật hoặc giao chính phủ phối hợp với các cơ quan chức năng hướng dẫn thi hành.

 

Về hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất (Điều 34 Dự thảo), Dự thảo Luật quy định lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất gồm 3 cấp: cấp quốc gia, cấp tỉnh và cấp huyện. Theo đó, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các vùng kinh tế - xã hội lồng ghép vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết của xã được tích hợp vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện. Quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh được lập riêng như quy định của Luật đất đai hiện hành.

 

Góp ý Dự thảo Luật Dất đai sửa đổi (Kỳ 2): Trách nhiệm của các bên và vấn đề thu hồi đất, giá đất, hình thức giao đất

Ảnh minh họa

 

Để khắc phục được tình trạng thiếu tính liên kết, đồng bộ trong quy hoạch giữa các tỉnh, các vùng; góp phần nâng cao chất lượng quy hoạch, đồng thời tiết kiệm được chi phí và rút ngắn thời gian lập quy hoạch sử dụng đất, nhất là cấp xã thì việc nghiên cứu bỏ việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại cấp xã là phù hợp với tình hình hiện nay và công tác quản lý đất đai. Bên cạnh đó cần nghiên cứu xây dựng các quy hoạch dài hạn, tổng thế, chi tiết toàn tỉnh và cả nước đảm bảo tính đồng bộ, khoa học và khả thi trong việc lập và thực hiện quy hoạch.

 

Về trách nhiệm lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất (Điều 41 và Điều 42) Dự thảo Luật quy định trách nhiệm lập, thẩm định để trình duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; điều chỉnh trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, thẩm quyền phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cấp tỉnh từ Chính phủ sang Thủ tướng Chính phủ; trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện; thẩm quyền phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cấp huyện từ Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Tuy nhiên, Cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu xây dựng cơ chế quy định cụ thể, chi tiết hơn để đảm bảo tính khách quan, đồng bộ khi lập, xét duyệt quy hoạch, kế hoạch, để tăng hiệu lực, hiệu quả của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Đồng thời đề nghị bổ sung quy định về thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, trách nhiệm, thẩm quyền tổ chức lập, phản biện, phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, cấp huyện để bảo đảm tính toàn diện, khách quan và hiệu lực của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

 

Dự thảo Luật quy định Nhà nước chủ động thu hồi đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố, tổ chức việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để tạo quỹ đất sạch. Sau đó, Nhà nước giao đất, cho thuê đất để sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư phát triển kinh tế- xã hội. 

 

Để bảo đảm tính khả thi của việc thu hồi đất theo quy hoạch để tạo quỹ đất sạch thì việc cân đối và bảo đảm nguồn ngân sách nhà nước chi trả cho việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất là hết sức quan trọng. Đặc biệt là cơ chế quy động kinh phí cho Tổ chức phát triển quỹ đất thực hiện thu hồi đất theo quy hoạch. Do đó, dự thảo cần quy định cụ thể về cơ chế tài chính cũng như cơ chế huy động tài chính để đảm bảo cho hoạt động của Tổ chức phát triển quỹ đất thực hiện thu hồi đất theo quy hoạch. Ví dụ: có thể xây dựng cơ chế để nhà đầu tư ứng tiền cho Tổ chức phát triển quỹ đất làm công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất để giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

 

Dự thảo Luật cần tiếp tục khẳng định và đẩy mạnh cơ chế thanh tra, kiểm tra và thu hồi đất đối với các trường hợp sử dụng đất không hiệu quả, không đúng mục đích.

 

Thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Dự thảo quy định “quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện” là phù hợp với tình hình hiện nay nhằm nâng cao trách nhiệm cá nhân người đứng đầu Ủy ban nhân dân và góp phần cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai. Tuy nhiên, cần quy định những điều kiện chặt chẽ hơn đối với những trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất, đặc biệt là việc chuyển mục đích sử dụng  đất đối với đất nông nghiệp trồng lúa, đất lâm nghiệp trồng rừng.

 

Về hình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất và cho thuê đất. Dự thảo Luật cần quy định theo hướng xóa bỏ bao cấp trong sử dụng đất nhằm bảo đảm sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả hơn. Áp dụng cơ chế giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất đối với tất cả các đơn vị, tổ chức sự nghiệp. Tuy nhiên, cũng cần có cơ chế miễn tiền thuê đất, tiền giao đất hoặc hoãn nộp tiền thuê, tiền giao đất đối với một số các tổ chức sự nghiệp đặc thù cần khuyến khích phát triển. Áp dụng quy định về định mức sử dụng đất để giới hạn diện tích mà các cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị sự nghiệp được sử dụng đất, được miễn tiền thuê đất, trường hợp vượt hạn mức thì phải thu hồi đất hoặc trả tiền thuê đất.

 

Về đấu giá quyền sử dụng đất, đề nghị dự án Luật cần có các quy định đảm bảo tính linh hoạt trong giao đất, cho thuê đất trên cơ sở quy định rõ những trường hợp nào thì bắt buộc phải đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá thuê đất để bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình nhà đầu tư tiếp cận quyền sử dụng đất. Đối với các dự án phát triển kinh tế - xã hội cần khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư vào các dự án thì thực hiện cả việc giao đất, cho thuê đất để bảo đảm tính linh hoạt.

 

Về giá đất, về nguyên tắc xác định giá đất đề nghị cần có nghiên cứu, cân nhắc thận trọng trước khi quy định. Việc xác định giá đất “sát với giá thị trường” như hiện nay có ưu điểm là đảm bảo được quyền, lợi ích của người sử dụng đất, đảm bảo thuận lợi cho công tác bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất. Tuy nhiên, ở nước ta việc xác định giá đất trong một số trường hợp là rất khó do thị trường luôn biến động, mặt khác ở nước ta còn có những vùng, những loại đất chưa có giá thị trường. Về cơ bản chúng ta vẫn phải quy định nguyên tắc “Giá đất phải phù hợp với cơ chế thị trường nhưng vẫn phải do Nhà nước xác định và có sự quản lý của Nhà nước”. Tuy nhiên cần phải quy định cụ thể trường hợp Nhà nước xác định giá đất trong những trường hợp nào và Nhà nước quản lý giá đất theo cơ chế nào. 

 

Bên cạnh đó cần nghiên cứu quy định về việc thành lập cơ chế và cơ quan xác định giá đất theo giá thị trường để trên cơ sở đó Chính phủ ban hành khung giá đất, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành bảng giá của địa phương. Khung giá đất, bảng giá đất ổn định, chỉ điều chỉnh khi giá đất trên thị trường có thay đổi theo một tỷ lệ nhất định. Đồng thời cân nhắc việc ban hành khung giá, bảng giá đất cần có ý kiến của Quốc hội và Hội đồng nhân dân cùng cấp.

 

Thanh Phúc

 

 

Tag :

ý kiến của bạn

Sự kiện nổi bật