Cuộc tái cấu trúc chiến lược của cảng biển Quảng Ninh

Theo quy hoạch điều chỉnh, nhu cầu sử dụng đất của hệ thống cảng biển Quảng Ninh đến năm 2030 khoảng 1.742,63ha, chưa bao gồm diện tích các khu công nghiệp, trung tâm logistics và dịch vụ hậu cần sau cảng. Việc cắt giảm quỹ đất chủ yếu tập trung tại khu bến Cái Lân - khu bến cảng tổng hợp quan trọng của tỉnh.

Tối ưu nguồn lực thay vì mở rộng bằng mọi giá

Việc điều chỉnh giảm diện tích đất cảng không đồng nghĩa với thu hẹp quy mô phát triển. Ngược lại, đây được xem là bước đi nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất đai, phù hợp với xu thế phát triển cảng biển hiện đại khi hiệu quả khai thác được đặt lên hàng đầu.

Trong bối cảnh quỹ đất ven biển ngày càng hạn chế và yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao, việc rà soát, điều chỉnh quy mô sử dụng đất giúp tránh tình trạng quy hoạch dàn trải, giảm chi phí đầu tư hạ tầng và tăng khả năng thu hút các dự án logistics có giá trị gia tăng cao.

Đặc biệt, khu bến Cái Lân tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong mạng lưới cảng biển của tỉnh. Theo quy hoạch, khu bến này có chức năng tiếp nhận tàu container đến 4.000 TEU cùng tàu tổng hợp, tàu hàng rời trọng tải đến 50.000 DWT hoặc lớn hơn khi đáp ứng đủ điều kiện kỹ thuật. Điều này cho thấy định hướng tập trung vào nâng cao năng lực khai thác thay vì mở rộng diện tích cầu bến.

Cảng biển giữ vai trò động lực tăng trưởng kinh tế

Quảng Ninh hiện là một trong những địa phương sở hữu hệ thống cảng biển đa dạng và quy mô lớn nhất miền Bắc, với các khu bến trọng điểm như Cái Lân, Cẩm Phả, Hải Hà, Yên Hưng cùng các bến cảng tại Vân Đồn, Vạn Ninh, Vạn Gia và huyện đảo Cô Tô.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển Quảng Ninh dự kiến đạt từ 137,25 đến 157,3 triệu tấn mỗi năm. Trong đó, hàng container đạt từ 650.000 đến 930.000 TEU. Đây là mức tăng trưởng cao, phản ánh nhu cầu vận tải ngày càng lớn của khu vực Đông Bắc và hành lang kinh tế kết nối với Trung Quốc.

Bên cạnh hàng hóa, cảng biển Quảng Ninh còn đảm nhận vai trò phát triển kinh tế biển và du lịch khi lượng hành khách thông qua cảng dự kiến đạt gần 280.000 lượt mỗi năm vào năm 2030.

Hướng tới trung tâm logistics và cửa ngõ hàng hải phía Bắc

Theo định hướng đến năm 2050, hệ thống cảng biển Quảng Ninh sẽ tiếp tục được đầu tư đồng bộ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng. Sản lượng hàng hóa dự kiến duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân từ 5 - 5,3% mỗi năm.

Giới chuyên gia nhận định việc điều chỉnh quy hoạch lần này không chỉ là thay đổi về diện tích sử dụng đất mà còn phản ánh tư duy phát triển mới: ưu tiên chất lượng hạ tầng, hiệu quả khai thác và liên kết logistics thay vì mở rộng quy mô cơ học. Đây cũng là cơ sở để Quảng Ninh phát huy lợi thế cửa ngõ giao thương quốc tế, từng bước trở thành trung tâm logistics, trung chuyển hàng hóa quan trọng của khu vực phía Bắc và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Với mạng lưới từ 27 đến 30 bến cảng, 54 đến 60 cầu cảng vào năm 2030, Quảng Ninh đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái cảng biển hiện đại, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế biển, công nghiệp và dịch vụ logistics trong giai đoạn phát triển mới.

Tổng nhu nhu cầu sử dụng đất của cảng biển Quảng Ninh theo quy hoạch đến năm 2030 khoảng 1.742,63ha

Kim Oanh