ESG - "xương sống" mới của ngành chế biến - chế tạo

Ngành chế biến - chế tạo hiện là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế Việt Nam. Theo Tổng cục Thống kê, quý I/2026, ngành ghi nhận mức tăng trưởng tăng 9,5% so với cùng kỳ năm 2025 (cùng kỳ năm 2025 tăng 5,4%).

Tuy nhiên, đây cũng là ngành tiêu thụ năng lượng lớn và phát thải khí nhà kính cao. Trong bối cảnh Việt Nam cam kết Net Zero vào năm 2050 và các tiêu chuẩn quốc tế về chuỗi cung ứng bền vững ngày càng khắt khe, việc tích hợp ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị doanh nghiệp) không còn là “lựa chọn” mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu của doanh nghiệp để nâng cao năng lực thích ứng, hội nhập.

Trong bối cảnh chi phí năng lượng gia tăng và yêu cầu giảm phát thải từ thị trường xuất khẩu, các doanh nghiệp chế biến - chế tạo đang đẩy mạnh chuyển dịch sang mô hình sản xuất tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng tái tạo như một trụ cột chiến lược. Nhiều doanh nghiệp triển khai đồng xử lý (co-processing), tận dụng phụ phẩm công nghiệp làm nhiên liệu thay thế, đồng thời đầu tư hệ thống quan trắc khí thải tự động nhằm đảm bảo minh bạch và tuân thủ.

Với đặc thù sử dụng lực lượng lao động đông đảo, an toàn và phúc lợi người lao động đang trở thành trọng tâm ESG trong ngành chế biến - chế tạo. Dưới áp lực cạnh tranh năng suất từ Thái Lan, Malaysia và Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng hệ thống giám sát rủi ro tự động, đánh giá môi trường làm việc theo thời gian thực, đồng thời thúc đẩy “kỹ thuật hóa - tri thức hóa” lực lượng lao động để nâng cao hiệu quả bền vững.

Bên cạnh đó, các hoạt động cộng đồng đã chuyển sang hướng dài hạn, tập trung vào giáo dục, góp phần kiến tạo giá trị xã hội và củng cố văn hóa doanh nghiệp trong toàn ngành.

Từ năm 2025, quản trị doanh nghiệp được nhìn nhận rõ hơn như nền tảng của phát triển bền vững. Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng và chuỗi cung ứng vận hành ngày càng phức tạp, các doanh nghiệp chế biến - chế tạo cũng đang mở rộng phạm vi quản trị, bao quát cả rủi ro chuỗi cung ứng, an toàn dữ liệu và tuân thủ pháp lý.

Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu tái cấu trúc bộ máy quản trị theo hướng tích hợp ESG. Khảo sát của Viet Research cho thấy 67% doanh nghiệp tham gia khảo sát đã tích hợp hệ thống quản lý rủi ro ESG vào hoạt động kinh doanh. Một số doanh nghiệp cũng đã thành lập các ủy ban ESG trực thuộc hội đồng quản trị nhằm giám sát các mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao minh bạch thông tin và kiểm soát nội bộ.