Báo Công lý
Thứ Ba, 16/7/2019

Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: Cần thay đổi tư duy

20/12/2013 11:15 UTC+7
(Công lý) - Sau gần 3 năm thực hiện, kết quả tái cơ cấu DNNN được cho là quá chậm. Một trong những nguyên nhân là vấn đề tư duy, nhận thức về tái cơ cấu DNNN còn chậm thay đổi.

Cần có môi trường cạnh tranh

 

Một trong các nội dung được nhiều chuyên gia trăn trở, đó là sự chậm trễ của tái cơ cấu DNNN đang khiến kinh tế Việt Nam hồi phục chậm so với thế giới và nguy cơ tụt hậu ngày càng hiện hữu. 140 đề án đổi mới, tái cơ cấu DNNN đã được phê duyệt, tuy nhiên những gì làm được lúc này chủ yếu mới chỉ dừng lại ở những con số bề nổi. Theo số liệu của Bộ Tài chính, lượng thoái vốn khỏi các khoản đầu tư ngoài ngành hiện mới chỉ thực hiện được 19% so với yêu cầu. Như vậy, sau gần 3 năm thực hiện, kết quả tái cơ cấu DNNN được cho là quá chậm. 

 

Hiện tại, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ cho phép các DNNN trong trường hợp đặc biệt có thể thoái phần vốn đã đầu tư ngoài ngành với mức giá thấp hơn giá trị mua ban đầu. Cơ sở của đề xuất này là khoản đầu tư ngoài ngành có thể lỗ, nhưng cái lợi là đẩy nhanh quá trình thoái vốn ngoài ngành, tăng hiệu quả của DNNN sau khi thoái vốn. Đây được xem là một trong các biện pháp đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu DNNN vốn ì ạch trong năm 2013.

 

Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: Cần thay đổi tư duy

Trong năm 2014-2015, Chính phủ sẽ thực hiện CPH khoảng 500 DNNN

 

Môi trường cạnh tranh sẽ tạo nguồn lực và áp lực để cải cách thực sự DNNN. Do đó, khi triển khai tái cơ cấu DNNN tại Việt Nam cần chú ý đến vấn đề quan trọng nhất là tạo dựng môi trường cạnh tranh đầy đủ.  Đây là ý kiến của TS. Phạm Sỹ Thành, Giám đốc Chương trình Nghiên cứu kinh tế Trung Quốc (thuộc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách VEPR) nêu tại Hội thảo “Tái cơ cấu DNNN Việt Nam” do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức vừa qua.

 

Dù đạt được kết quả bước đầu, theo TS. Phạm Sỹ Thành, cần hình thành một môi trường cạnh tranh trước và trong khi cải cách DNNN. Thực tế, môi trường cạnh tranh sẽ tạo nguồn lực và áp lực để cải cách thực sự DNNN. Do đó, khi triển khai tái cơ cấu DNNN tại Việt Nam cần chú ý đến  vấn đề quan trọng nhất là  tạo dựng môi trường cạnh tranh đầy đủ.

 

TS. Nguyễn Đức Thành, Giám đốc VEPR - Đại học Quốc gia Hà Nội, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia cho biết, theo kế hoạch tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước trong năm 2014 - 2015, Chính phủ sẽ thực hiện cổ phần hóa khoảng 500 DNNN. Trong đó, cổ phần hóa 1/8 tập đoàn kinh tế, 5/10 tổng công ty 91 và hầu hết tổng công ty 90, bán tiếp cổ phần 4/5 ngân hàng thương mại nhà nước đã cổ phần hóa, tạo đà cho việc hoàn thành cổ phần hóa vào năm 2020.

 

Tuy nhiên, ông Thành cũng cho rằng, quan trọng là cổ phần hóa đến mức nào và số cổ phần hóa đó có được lưu thông trên thị trường chứng khoán hay không mới là quan trọng. Chỉ khi được lưu thông trên thị trường chứng khoán thì người dân và cổ đông mới có thể giám sát được hoạt động của doanh nghiệp, và đây mới là ý nghĩa thật sự của hoạt động cổ phần hóa.

 

Trở lực từ tư duy

 

Đánh giá về những tiến triển trong quá trình tái cơ cấu DNNN, các chuyên gia kinh tế cho rằng: Cách tiếp cận tái cơ cấu DNNN là rời rạc, riêng lẻ, không có hệ thống, đặc biệt tái cơ cấu DNNN thiếu gắn kết với tái cơ cấu ngân hàng và không có cơ chế theo dõi tiến độ thực hiện và điều chỉnh quá trình tái cơ cấu.

 

Mặc dù sự ra đời của Công ty VAMC cũng là một bước đi quan trọng để xử lý nợ xấu, lành mạnh hóa tài chính doanh nghiệp. Tuy nhiên, quá trình hình thành VAMC tương đối chậm và đã bỏ lỡ thời gian cơ cấu lại các khoản nợ xấu với giá cao. Thêm nữa, nguồn vốn của VAMC còn hạn chế về quy mô khi hiện mới được cấp vốn chủ yếu qua kênh NHNN, hình thức tái cấp vốn với lãi suất quy định theo nội dung của Thông tư 20/2013/TT-NHNN. Cũng do hạn chế quy mô vốn nên định chế này mới chủ yếu tập trung vào giải quyết vấn đề của các TCTD, chưa có sự gắn kết chặt chẽ với xử lí nợ xấu của DNNN.

 

TS. Bùi Văn Dũng, Trưởng ban cải cách và phát triển doanh nghiệp, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết:  Nếu trước kia coi DNNN có vai trò chủ đạo chi phối trong những ngành lĩnh vực quan trọng thì nay chỉ tập trung vào một số công đoạn của những ngành lĩnh vực quan trọng đó. Điểm quan trọng nữa là Nhà nước phải áp cơ chế đặt hàng và hạch toán kinh doanh cho DNNN để tránh tình trạng DNNN khi cần thì nói rằng mình quan trọng và biện minh cho những yếu kém. Kèm theo đó cần tăng cường vai trò quản lý, kiểm tra giám sát của chủ sở hữu nhà nước với DNNN, đồng thời, đổi mới mô hình tổ chức thực hiện chức năng người đại diện chủ sở hữu. Đây là điểm tựa để đẩy mạnh cải cách vì các cơ chế chính sách, đề án... phần lớn từ đây mà ra.

 

TS Nguyễn Đức Thành thì cho rằng, cản trở lớn nhất trong tái cơ cấu DNNN là tư duy. Việc  cải cách DNNN đụng chạm nhiều đến thay đổi về mặt phân bổ quyền lợi. Vì thế mà quá trình này diễn ra chậm. Ngoài ra, cao hơn là vấn đề phải thay đổi nhận thức, tư duy về vai trò thực sự của DNNN trong nền kinh tế và trong việc dẫn dắt tương lai của nền kinh tế Việt Nam. 

 

Hà Linh

 

Bạn đang đọc bài viết Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: Cần thay đổi tư duy tại chuyên mục Kinh tế của Báo điện tử Công lý. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư conglydientu@congly.vn, Hotline 091.2532.315 - 096.1101.678
Tag :

ý kiến của bạn

Sự kiện nổi bật