Báo Công lý
Thứ Bảy, 22/7/2017

Chất lượng giáo dục đại học: Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm

09/1/2017 10:04 UTC+7
271 hiệu trưởng các trường đại học cả nước đã họp với Bộ GDĐT về giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học (ĐH). Theo đó, các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục đã cùng nhau mổ xẻ những nguyên nhân dẫn đến chất lượng đại học đi xuống.

Tuyển sinh ồ ạt...

Theo TS Võ Văn Sen - Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG TPHCM - một trong những nguyên nhân của thực trạng này là do có nhiều trường ĐH đã được “đẻ ra” nhưng không đúng chuẩn, dẫn đến đào tạo tràn lan và không kiểm soát được chất lượng. “Quá nhiều trường ĐH không đủ tiêu chuẩn đã được “đẻ ra”. Vì vậy, chúng ta cần phải lập lại trật tự bằng cách rà soát lại xem trường nào đạt chuẩn, đảm bảo các tiêu chí thì mới giữ lại. Còn trường nào quá yếu, không đảm bảo về số lượng tiến sĩ thì không nên để tồn tại. Một trường mà chỉ có 5-10 tiến sĩ thì không thể nào đáp ứng được yêu cầu của trường ĐH” - TS Võ Văn Sen nhấn mạnh.

Đồng quan điểm về việc nhiều trường ĐH tuyển sinh ồ ạt nhưng không đạt chuẩn, TS Nguyễn Kim Vui - Giám đốc ĐH Thái Nguyên - nhìn nhận chất lượng đại học đi xuống là do số lượng tuyển vào đào tạo quá nhiều so với năng lực thực tại của các trường. TS Vui cho rằng: “Các trường đại học phải đảm bảo về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, phòng thực hành thì mới đảm bảo được chất lượng đào tạo. Đằng này nhiều trường tuyển sinh nhiều nhưng cơ sở vật chất lại không có gì. Mặt khác về chất lượng đội ngũ giảng viên, số tiến sĩ đã ít, nhưng ra trường không ham làm giảng dạy mà ham làm quản lý; hoặc là phấn đấu làm hiệu trưởng, hiệu phó chứ ít khi phấn đấu có những công trình nghiên cứu hay đào tạo. Về chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra chúng ta đã làm nhưng tôi cho rằng làm chưa sâu sát và chưa bài bản”.

Chất lượng giáo dục đại học: Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm

Tỉ lệ sinh viên ra trường thất nghiệp hiện tương đối cao.

Chưa đáp ứng thị trường lao động

Về con số hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp trong thị trường lao động khiến cho dư luận xã hội có khá nhiều băn khoăn và lo lắng, đặc biệt là hàng triệu học sinh và phụ huynh trên cả nước. Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM - hiện nay cơ sở dữ liệu về nhu cầu nguồn nhân lực của xã hội và nguồn đào tạo nhân lực cho từng ngành nghề cụ thể chưa được phổ biến để các tổ chức đào tạo sử dụng để phân tích phục vụ công tác điều chỉnh quy mô đào tạo, chỉ tiêu tuyển sinh...

“Các trung tâm dự báo nguồn nhân lực cũng có những con số dự báo về các lĩnh vực nhưng khá rộng. Những con số dự báo ấy là có, nhưng rồi không có trường đại học nào sử dụng được để xác định chỉ tiêu, cũng như học sinh hay phụ huynh cũng không thể căn cứ để làm một kênh chọn lựa. Hiện nay các trường đại học chỉ xác định chỉ tiêu dựa trên năng lực hiện có. Với cơ chế quản lý “học phí thấp”, để có thể vận hành hệ thống tổ chức, các trường phải tuyển cho hết chỉ tiêu ứng với năng lực. Và với số lượng trung bình mỗi tỉnh, thành phố có 6,6 trường ĐH, CĐ và không có đơn vị nào kiểm soát số lượng nguồn nhân lực đào tạo theo từng ngành nghề dẫn đến số lượng nhân lực cung - cầu theo từng ngành nghề tương ứng khó có thể gặp nhau” - PGS-TS Đỗ Văn Dũng phân tích.

Hiệu trưởng đại học phải chịu trách nhiệm

Tại Hội nghị “Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thẳng thắn, một trong những thách thức lớn của ngành giáo dục đại học hiện nay là tỉ lệ sinh viên thất nghiệp ngày càng cao. Ông Nhạ cho hay: “Tại kỳ họp Quốc hội, rất nhiều đại biểu chuyển tải ý kiến của cử tri về vấn đề sinh viên ra trường không có việc làm, điều này khiến xã hội bức xúc. Nguyên nhân thì có nhiều nhưng quan trọng nhất là bắt đầu từ phía cung - tức là phía đào tạo của chúng ta”.

Bộ trưởng nêu thực tế, các trường ĐH phải dự báo được thị trường lao động. Tuyển sinh năm nay nhưng 3-4 năm sau sinh viên mới tốt nghiệp ra trường thì phải biết đào tạo ngành nào xã hội cần. Tuy nhiên đây lại là điều các cơ sở đào tạo dành ít nguồn lực đầu tư thực hiện. Điều này dẫn đến tính trạng có những ngành truyền thống một thời rất mạnh, bây giờ gặp rất nhiều khó khăn, các ngành thị trường đang cần thì nhà trường lại không có đủ điều kiện, năng lực để đáp ứng, chưa kể là những khó khăn từ môi trường chính sách chưa kiến tạo được cho các trường đại học tiếp cận với nhu cầu thực tế. Trong khi đó, xu hướng cạnh tranh quyết liệt và liên tục, sợ nhất là đào tạo chệch hướng so với nhu cầu của thị trường lao động.

Bàn về giải pháp nâng cao tỉ lệ việc làm cho sinh viên, PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TPHCM - cho rằng, trước hết phải quy hoạch lại mạng lưới các trường ĐH trong cả nước, chấm dứt tình trạng mở trường ồ ạt như trước đây. Ngoài ra, các trường ĐH nói chung cần mạnh dạn bỏ những ngành nghề lạc hậu, đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, thực hiện phân luồng, đổi mới cơ chế quản lý.

Bộ trưởng Nhạ nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4, trong đó, ngành giáo dục phải có những đột phá về nguồn lực. Càng ngày nhu cầu của thị trường lao động của các nước trong quá trình hội nhập quốc tế càng cao, nếu chúng ta không chú ý đến việc nâng cao chất lượng đào tạo và dịch vụ thì sẽ thua ngay trên sân nhà.

Đại học sẽ phải tự chủ

Ngoài những yếu tố như đội ngũ, cơ sở vật chất và tài chính thì quản trị đại học cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục ĐH. Trong đó, hiệu trưởng các trường ĐH bây giờ chịu thách thức rất lớn: Thách thức từ yêu cầu chất lượng cao, thách thức làm sao để đáp ứng các yêu cầu về đổi mới và cả thách thức từ hiện trạng đội ngũ giảng viên.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nêu thực tế, tính hành chính trong đại học rất cao, và ở chỗ nào nặng về hành chính thì sự sáng tạo càng kém. Vì vậy, ĐH phải tự chủ. “Tự chủ là xu hướng tất yếu, nhưng phải có lộ trình, phải có hiệu quả chứ không phải muốn tự chủ là tự chủ” - Bộ trưởng nhấn mạnh. Hiện nay chúng ta có 15 trường đang thực hiện tự chủ đại học. Đây là thực hiện thí điểm để rút kinh nghiệm nhằm triển khai và nhân rộng.

Theo Lao động
Bạn đang đọc bài viết Chất lượng giáo dục đại học: Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm tại chuyên mục Giáo dục của Báo điện tử Công lý. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư conglydientu@congly.vn, Hotline 091.2532.315 - 096.1101.678

ý kiến của bạn

Sự kiện nổi bật