Báo Công lý
Thứ Tư, 17/10/2018

Nếu còn tranh cãi hãy gọi nó là trạm thu tiền!

23/5/2018 11:21 UTC+7
(Công lý) - Thu giá hay thu phí? Theo cách lý giải của tư lệnh ngành giao thông ta có thể hiểu, nếu trạm BOT là sản phẩm của nhà nước thì người dân phải "trả phí", nhưng đây là sản phẩm của doanh nghiệp nên dân phải "trả giá".

Bên hành lang Quốc hội chiều 22/5, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể đã trao đổi với báo chí về việc trong một đêm các trạm thu phí BOT được đổi tên thành "trạm thu giá".

Ông Thể lý giải: "Việc chuyển đổi này dựa trên quy định của Chính phủ. BOT là một sản phẩm của doanh nghiệp nên họ tự định giá; còn phí thì mang tính chất Nhà nước".

Theo ông Thể thì việc đổi tên từ "phí" sang "giá" là quy định của Chính phủ chứ Bộ GTVT "không tự đặt ra". Dư luận nói Bộ GTVT cố tình lách luật, lập lờ đánh lận con đen hay cưỡng từ đoạt lý nhưng theo từ ngữ trong luật có vẻ như phát biểu của ông Thể không sai.

Đó là quy định nằm trong các đạo luật về Luật phí và Lệ phí có hiệu lực từ ngày 01/01/2017, Luật giá có hiệu lực từ ngày 01/01/2013. Từ ngữ trong Luật phí và Lệ phí được giải thích như sau: 

Phí khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả nhằm cơ bản bù đắp chi phí và mang tính phục vụ khi được cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cung cấp dịch vụ công.

Lệ phí là khoản tiền được ấn định mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước.

Như vậy, những khoản phí phải trả nhưng không cho dịch vụ công như quy định ở trên được Bộ GTVT gọi là giá.

Đối chiếu với thực tế hiện nay, hàng loạt cầu đường phần lớn là do doanh nghiệp tư nhân đầu tư, xây dựng theo hình thức BOT hay BT. Rõ ràng nó không thuộc quản lý, dịch vụ công vì vậy không chịu điều chỉnh của Luật phí và Lệ phí mà lúc này việc thu tiền thuộc về Luật giá.

Dẫn chứng như trên để thấy, về luật việc đổi tên Trạm thu phí sang Trạm thu giá dường như rất hợp lý. 

Tuy nhiên nếu xét về khía cạnh ngôn ngữ khi đọc "Trạm thu giá" nhiều người thấy chưa ổn, thậm chí nực cười. Tiếng Việt vô cùng phong phú và đang ở thời kỳ thịnh vượng nhưng nó cũng đang bị biến báo một cách khó lường.

Để chỉ một con đường không thẳng người ta gọi là "đường cong mềm mại", "gạt tay trúng má" để thay cho một hành động gây thương tích, hay gọi những đồng Polime là "vật giống tiền"...Những cụm từ trên bị coi là xảo ngữ nhằm đánh tráo khái niệm, có mục đích.

Một ví dụ khác về sử dụng từ giá và phí. Học sinh học ở trường công thì phải đóng học phí, còn học sinh học ở trường tư đương nhiên phải đóng học giá. Đi khám bệnh ở bệnh viện nhà nước thì gọi là viện phí, còn đến bệnh viện tư chúng ta phải trả viện giá...Nhưng lạ thay, chưa thấy các trường học, bệnh viện tư nhân ở Việt Nam làm theo cách của Bộ GTVT.

Còn cách đổi từ "phí" sang "giá", Bộ GTVT có mục đích hay không?  Bởi, phí là thứ được điều chỉnh, bị quản lý theo quy định còn giá thì không thể quản lý và biến động theo thị trường. Mặc dù khi dùng dịch vụ phải trả giá, người tiêu dùng có quyền mặc cả, có quyền từ chối sử dụng dịch vụ khi nó quá mắc, nhưng trớ trêu thay BOT thì không thể. Người dân tiếp tục cắn răng "trả giá" cho BOT.

Đổi Trạm thu phí sang Trạm thu giá không những là một cách làm máy móc mà còn có mục đích đánh tráo khái niệm của Bộ GTVT.

Và khi người Việt còn tranh luận về sự đúng sai của Tiếng Việt thì theo người viết, Bộ GTVT nên đặt tên các trạm BOT là Trạm thu tiền. Bởi bản chất của phí hay giá đều là tiền cả.

Biên Thùy
Bạn đang đọc bài viết Nếu còn tranh cãi hãy gọi nó là trạm thu tiền! tại chuyên mục Tâm điểm dư luận của Báo điện tử Công lý. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư conglydientu@congly.vn, Hotline 091.2532.315 - 096.1101.678

ý kiến của bạn

Tổng số bình luận: (7)
  • Nguyễn Hoàng Hải
    THU GIÁ: „thuật ngữ“ sáng tạo này của ông Bộ trưởng giao thông có thể đạt hạng cao nhất về những từ ngô nghê tiếng Việt trong năm 2018 do quan chức phát ngôn ra! Tôi thấy có chút giải trí trong những ngày nóng nực và kèm theo thấy buồn cho quan trí!
    Thích2 Trả lời
  • Vũ Tâmthanh
    Hay lắm...
    Thích3 Trả lời
  • Nguyên van tu
    Vợ tui gọi là trạm moi tiền, con tui kêu là chỗ mất tiền, tui thì xem như bị trấn lột cố định
    Thích4 Trả lời
  • Nguyễn Hoàng Hải
    Tra Từ điển luật học của Bộ tư pháp tôi xin trích ra đoạn sau tại trang 618: PHÍ „Khoản thu mà người thụ hưởng lợi ích phải nộp do việc đầu tư, bảo dưỡng công trình công cộng, hoạt động dịch vụ của tổ chức, cá nhân khác… Phí xã hội là giá cả dịch vụ mà người thụ hưởng lợi ích phải trả cho người cung ứng dịch vụ. Khác với phí nhà nước, khoản thu phí xã hội do tổ chức, cá nhân cung ứng dịch vụ hưởng theo mức do các bên thỏa thuận.“. Như thế thuật ngữ pháp lý „phí“ đã bao hàm cả nhà nước lẫn tư nhân (doanh nghiệp …). Còn việc ông Bộ trưởng giao thông chơi chữ ở đây thì liệu có phải Ông muốn xây dựng thế giới thuật ngữ giao thông riêng cho nghành Ông không – nhưng như thế may ra chỉ có giá trị cho riêng nghành Ông – còn xã hội thì phải theo thuật ngữ pháp luật phổ quát và theo tôi điều đề xuất của ông Bộ trưởng giao thông không có giá trị!
    Thích7 Trả lời
  • lê đình thản
    Hoan hô bộ gtvt. Đúng là sáng kiến của năm rồi.
    Thích3 Trả lời
  • Tuyết Mai
    Quá thất vọng với lãnh đạo bộ giao thông vận tải làm trò cười cho thiên hạ.
    Thích17 Trả lời
  • Nguyễn phúc Kiên
    Vẫn là tiền nộp vào thì gọi trạm thu tiền là chuẩn nhất rồi
    Thích4 Trả lời
Sự kiện nổi bật