Báo Công lý
Thứ Sáu, 18/8/2017

Lấy đức thanh liêm làm của báu

20/12/2016 07:14 UTC+7
(Công lý) - Các nhà nghiên cứu về tham nhũng cho rằng, khi nhà nước và thể chế chính trị chưa hoàn thiện thì còn có điều kiện để tham nhũng xảy ra. Nước nào cũng có tham nhũng, tham nhũng xuất hiện từ xưa đến nay.

Lịch sử phong kiến Trung Quốc đã để lại nhiều giai thoại mang tính triết lý rất sâu sắc về liêm chính. Do mối quan hệ về lịch sử, văn hóa giữa hai nước ta và Trung Quốc, những giai thoại đó được ghi vào trong sử sách của cha ông ta và được lưu truyền đến tận ngày nay. Trên tinh thần “ôn cố tri tân”, người viết bài này xin “hâm nóng” một số câu chuyện về đức thanh liêm của người xưa và qua đó xin chia sẻ đôi điều suy ngẫm nhân bàn về vấn đề này.

Công Nghi Hưu làm tướng nước Lỗ, rất thích ăn cá. Một hôm, có người đem cá đến biếu nhưng ông lại không nhận. Người em ngạc nhiên hỏi, ông đáp: Người ta đem cá cho chắc có ý muốn cầu ta việc gì. Nếu ta nhận thì ta phải giúp việc cho người. Giúp việc cho người, lỡ trái phép nước thì đến mất quan. Mà mất quan, thì chẳng những không có cá biếu, đến cả cá mua cũng không có nữa. Không nhận cá chính là ta muốn có cá ăn hoài vậy.

 Đó chính là triết lý “ăn chắc mặc bền”. Làm quan nhận bổng lộc của vua cả đời, sao lại đi nhận quà cáp một lần để mang tiếng, mất uy tín thanh liêm, thậm chí bị giáng chức, cách chức. Vậy, hoặc vị quan kia rất thanh liêm, lại khôn ngoan, không “tham bát bỏ mâm”, hoặc pháp luật khi đó xử tội tham nhũng rất nghiêm nên không ai dám tờ hào chút của cải nào của dân. 

Sẽ có người đặt ra câu hỏi: Có phải vì quà biếu không đáng giá (con cá) nên vị quan kia không nhận, nếu là bạc vàng ngàn lượng thì liệu ông ta có nhận không ?

Xin thưa, với những người có máu tham, quan lại có thói tham nhũng thì hoặc cái gì họ cũng nhận cả, từ nhỏ đến lớn, hoặc chê quà nhỏ thì họ gợi ý, vòi vĩnh quà lớn. Và khi không vừa lòng thì họ hậm hực, sẽ không bao giờ nói được câu “không nhận cá chính là ta muốn có cá ăn hoài vậy” một cách điềm tĩnh, thản nhiên như vậy.

Nếu ai đó cho rằng lòng thanh liêm của Công Nghi Hưu (qua câu chuyện trên) là không tuyệt đối, vì còn cân nhắc lợi hại, thiệt hơn thì gương thanh liêm của Dương Chấn đời Hậu Hán thực sự đáng nể phục.

Dương Chấn tiến cử Vương Mật ra làm quan. Sau đó Dương Chấn được bổ nhiệm làm Thái thú Đông Lai. Khi đi ngang qua đất Xương Ấp là nơi Vương Mật cai trị. Nhớ ơn đề bạt ngày xưa, Vương Mật xin đến yết kiến rồi đêm khuya đem vàng đến dâng Dương Chấn. Thế nhưng Dương Chấn từ chối và nói rằng: Trước kia biết ông là người khá, tôi mới tiến cử ông. Thế mà ông vẫn chưa rõ bụng, còn đem vàng cho tôi ?

 Vương Mật cố nài ép, thưa: Xin Ngài nhận cho. Đêm khuya không ai biết.

Dương Chấn đáp: Trời biết, đất biết, ông biết, tôi biết. Sao gọi rằng không ai biết? 

Vương Mật nghe nói xấu hổ bưng vàng lui ra.

Tấm lòng liêm khiết của Dương Chấn sáng tỏ như mặt trời. Đời làm quan của Dương Chấn thật không hổ với đất, không thẹn với trời, ngẩng cao đầu với đời, đáng muôn đời nể phục.

Một chuyện khác, ở nước Tống, có người nhặt được hòn ngọc, đem biếu quan Tư thành là Tử Hãn để nhờ vả về sau. Tử Hãn từ chối không nhận. Người biếu ngọc thưa rằng: Ngọc này tôi đã đem cho thợ ngọc xem qua, quả là một thứ ngọc rất quý báu, mới dám đem dâng quan lớn, xin quan lớn nhận cho tôi được vui lòng.

Tử Hãn nói: Ngươi cho ngọc là của báu, ta cho “đức thanh liêm” là của báu. Ngươi đem ngọc cho ta, nếu ta nhận, thì hai bên cùng mất của báu cả. Bằng chi ngươi hãy đem về. Ai giữ lấy của báu của người ấy, như thế của báu của hai người đều còn cả, thì chẳng là hơn ư.

Triết lý thanh liêm qua các giai thoại trên là đến ngày nay vẫn chưa hề cũ. Những câu nói cách đây mấy ngàn năm ấy của Công Nghi Hưu, Dương Chấn, Tử Hãn được lưu truyền qua sử sách, đến nay vẫn còn nguyên giá trị, thậm chí làm cho ai đó phải “giật mình” thức tỉnh. Lòng tự trọng, trong sạch, biết nuôi dưỡng đức liêm chính là phẩm chất hàng đầu của người làm lãnh đạo.

Hiện nay Đảng và Nhà nước ta đang quyết tâm xây dựng một Chính phủ liêm chính, kiến tạo, vì dân. Vì vậy rất cần đội ngũ quan chức lãnh đạo thực sự bản lĩnh, biết giữ khí tiết trong sạch trước cám dỗ vật chất và quyền lực, và đặc biệt biết lấy “đức thanh liêm” là của báu, lấy lòng tự trọng làm sỹ diện như những gương thanh liêm ngày xưa.

Lê Xuân Chiến
Bạn đang đọc bài viết Lấy đức thanh liêm làm của báu tại chuyên mục Tâm điểm dư luận của Báo điện tử Công lý. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư conglydientu@congly.vn, Hotline 091.2532.315 - 096.1101.678

ý kiến của bạn

Tổng số bình luận: (5)
  • Liên Đình
    Những người muôn năm cũ Hồn ở đâu bây giờ ?
    Thích0 Trả lời
  • Nguyễn Hoàng Hải
    Ở Đức ai có tiền đến nhờ chuyên gia tư vấn bao giờ cũng được khuyên không nên gửi tập trung tại 1 ngân hàng, vì đơn giản rủi ro sẽ cao. Tương tự tôi tin về kinh tế cũng thế, quan hệ nên rộng, đừng quá phụ thuộc nhiều vào 1 đối tác (1 quốc gia), lúc thuận lợi thì không sao, nhưng lúc có chuyện rắc rối thì đất nước yếu về kinh tế có thể phải hi sinh quyền lợi quan trọng, nếu không muốn nước mạnh kia vì thế dùng kinh tế chơi lại như cấm các công ty quan hệ nước yếu, có thể làm đổ sụp cả nền kinh tế. Còn trong văn hóa tư tưởng có 1 điều lạ là còn không ít người cứ lí luận gì thì hay đưa chuyện cổ Trung Quốc ra, như mới đây nhà văn Nguyễn Văn Thọ – đang sống ở Đức phê phán Đàm Vĩnh Hưng lại lôi câu chuyện mẹ con Tần Thủy Hoàng ra (hoang dâm vô độ) và theo tôi câu chuyện lại chả ăn nhập gì lắm, trong khi nếu đã vượt khỏi lũy tre văn hóa TQ, hay nói cách khác ra khỏi vòng kim cô văn hóa TQ thì đáng lý nhà văn này phải nói về quan điểm Châu Âu tiến bộ mới phải, khi mà đứa con được đối xử bình đẳng với cha mẹ, dù phải tôn kính. Vâng, quan điểm „thoát Trung“ của tôi là vậy, là cần sẵn sàng rời bỏ cả những cái đúng của họ, nhưng chưa phải tối ưu theo bình diện quốc tế. 1 vài ví dụ liêm chính của họ đâu so sánh nổi với cả 1 đất nước liêm chính trên thế giới như Đan Mạch?!
    Thích0 Trả lời
  • Trương Công Phụng
    Để chữ liêm được “thiêng”, cơ chế quản lý phải chặt chẽ, minh bạch, thực thi pháp luật phải nghiêm minh, công bằng. Chế độ đãi ngộ cán bộ phải tương xứng, hợp lý. Cơ chế xử lý tham nhũng phải tương ứng với chế độ đãi ngộ, chức vụ; chức vụ càng cao, xử lý phải càng nghiêm.
    Thích0 Trả lời
  • Đức Tâm
    Tôi đồng ý với ý kiến của Nguyễn Hoàng Hải nhưng học thuật của Trung Quốc suy cho cùng là trí tuệ của nhân loại, vậy không nên phân biệt.
    Thích0 Trả lời
  • Nguyễn Hoàng Hải
    Tôi tôn trọng các quan điểm ôn lại lịch sử, kể cả của hàng xóm (TQ) để củng cố đạo đức, trật tự đất nước ta, nhất là lĩnh vực trong sạch „liêm chính“, – nhưng không ủng hộ nếu như coi đó là hướng quan trọng, 1 đường đi chính, vì bản chất Nhà nước của chúng ta là NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, khắc về cơ bản các Nhà nước trước đó! Ngoài ra cũng không phải vì bản thân tôi không biết những câu chuyện đó (tôi tin rất ít dân Việt biết các câu chuyện Tác giả kể), mà rất quan trọng như chính Tác giả (TG) đã viết, đó chỉ là: „những giai thoại …“. Thêm nữa tôi cũng không đọc được tin tức chính phủ TQ ngày nay lấy những giai thoại này làm hình mẫu cho chính quyền tiến tới liêm chính của họ, mà chỉ đọc thấy thấy „đả hổ, săn cáo, diệt chuột, diệt sâu …“, tức là xử lý, kiểm tra, lục soát, đi tù … để trừng phạt và răn đe. Ngoài ra cần nhớ „giai thoại“ có thể đúng nhưng không hề bắt buộc phải „chân thực“, mà có khi chỉ được dựng lên làm hình mẫu cho người đời như câu chuyện Bao Công. Còn để làm hình mẫu về trong sạch hay liêm chính thì như tôi chỉ cần những người như Bố Mẹ tôi làm nghề y thời kỳ những năm 50, 60, 70 làm ví dụ cho bản thân là đủ! Nhìn rộng ra thế hệ bác sỹ trước đây trong sạch cũng đa số, và xem chừng các nghành khác cũng như vậy, không như hiện tại! Và nhìn ngược lại thời kỳ Nhà nước còn non trẻ hơn nữa ngay sau khi Nước VNDCCH được thành lập năm 1945, thì năm 1947 Cục trưởng quân nhu Trân Dụ Châu đã bị đưa ra truy tố và chịu án nặng nhất, làm gương cho những ai định vi phạm. Vậy thì lẽ nào ta đơn giản nói lỗi do „nhà nước và thể chế chính trị chưa hoàn thiện“ (do cơ chế thị trường?!), vì thế tự động sẽ tự phủ nhận toàn bộ thời gian xây dựng đất nước trước đó. Còn dù hiện tại Trung Quốc đã có bước tiến mạnh hơn ta, nhưng vẫn còn là 1 nước tham nhũng nghiêm trọng! Việt nam muốn theo kịp các nước trong sạch trên thế giới thì cần tham khảo các mô hình, học hỏi từ các nước trong sạch hàng đầu thế giới (những người khổng lồ), chứ không nên theo 1 chú lùn, - chưa kể nguyện vọng, tâm tư dân Việt do nhiều lí do cũng muốn thoát Trung, vì xem ra đất nước ta hiện nay vẫn phụ thuộc vào ông bạn hàng xóm này quá nhiều mọi mặt, và nhìn lại cả lịch sử 4.000 năm thì lẽ nào chúng ta không thay đổi cơ bản được về nhận thức và hành động để đất nước thực sự tiến nhanh tiến mạnh!
    Thích0 Trả lời
Sự kiện nổi bật